Lộc Hưng. Cô Bé Áo Đỏ – Từ Thức (Paris)

Lộc Hưng. Cô Bé Áo Đỏ – Từ Thức (Paris)

* Nguồn: Blog Từ Thức – Paris (tuthuc-paris-blog.com)

Giáp Tết, quân ta đổ bộ, đánh chiếm khu vườn rau. Quân ta hoàn toàn thắng lợi, đã san bằng sào huyệt của địch. Trong một đêm, cả một vùng trước đó sôi sục sức sống trở thành một đống gạch vụn.

Hai hình ảnh sống lại trong đầu, mỗi lần nghĩ tới Lộc Hưng.

Thứ nhất, video quay cảnh một người cha trèo trên đống nhà sập, té lên té xuống, đi tìm những mảnh đồ chơi của con. Thứ hai, hình một cháu gái áo đỏ buồn bã ngồi nhìn nhà mình bị kéo sập.

Cái gì diễn ra trong đầu một đứa bé ngồi nhìn cả thế giới của mình sụp đổ? Trong một xã hội bất nhân, tình cảm là một xa xỉ phẩm, còn ai bận tâm tới cái gì diễn ra trong đầu một đứa nhỏ?

Căn nhà, với đứa trẻ, là tổ ấm, là tình nghĩa gia đình, là tình yêu của mẹ, là kỷ niệm với cha, là những tiếng cười đùa với anh chị em. Tất cả thành mây khói. Cái sụp đổ, mất mát, tan vỡ ấy sẽ lưu lại suốt đời đứa nhỏ, không có gì gột rửa được. Không có gì sống lâu, vĩnh viễn, hơn những kỷ niệm thời thơ ấu.

Nhìn cháu gái ngồi trước ngôi nhà, khu phố của mình bị san bằng, tự nhiên nghĩ tới một truyện ngắn của Nam Cao, tựa là “Mua Nhà”. Đó là văn chương Việt Nam, cái thời người ta chưa nuôi văn nghệ sĩ như nuôi heo, người viết văn  không tủi thân vì nhận được ít bổng lộc, không than vì không được vỗ béo để có tâm huyết viết bài phục vụ chế độ. Cái thời người ta còn viết văn để phơi trần thực tế xã hội, để diễn tả cái nhức nhối, ngoài đời và trong đầu.

Nam Cao kể chuyện mua nhà.

Ngôi nhà, đúng hơn là túp lều của tác giả bị gió bão giựt sập. Phải nghĩ đến chuyện dựng một túp lều khác cho vợ con có chỗ trú ẩn. Có người dụ bán nhà, giá rẻ, vì chủ nhà thua bạc, chỉ còn căn nhà bán để gỡ. Tác giả vay nợ để khỏi mất một cơ hội tốt. “Tôi chạy ngược chạy xuôi. Chỗ thì lãi năm phân. Chỗ thì lãi sáu phân. Cùng quá, tám phân cũng lấy liều“.

Ngày đến gỡ nhà, tác giả thấy một anh đã thua bạc hết tiền bán nhà “nằm thườn trên một cái giường tre chiếu rách, bẩn thỉu. Đứa con bé ngồi ngay dưới đất, ôm cái chân giường, rên. Nó đau bụng từ sáng sớm. Đứa con lớn vừa cạu nhạu, vừa đấm lưng em thùm thụp. Người mua nhà xin chủ nhà dọn dẹp đồ đạc để thợ dỡ nhà. Anh ta “cười chua chát:  Đồ đạc thì có gì mà dọn? Chỉ có một cái giường này. Cứ quẳng bố nó ra ngoài kia cho tôi, rồi dỡ đi. Hắn đứng dậy, bảo con: Chúng mày cũng đứng đứng lên. Sang nhà bác Vi nằm nhờ.

Một lúc sau “chẳng biết đã gởi em cho ai được, đưa con gái lân la gần tôi xem dỡ nhà… Nó gầy ốm quá. Cổ tay cổ chân chỉ con con. Mặt chau chau. Quần áo rách lượt thượt. Răng nó cứ nhe ra một cách thưong hại lắm. Tôi tự nhiên ngám ngẩm. Tôi thở dài ngán ngẩm…

Khi người ta bắt đầu dỡ nhà, “con bé bừng mắt. Nó không nhe răng ra nữa. Đôi môi nó bụm lại. Hai má phình ra. Cứ thế, nó chẳng nói, chẳng rằng, chạy bình bịch sang hàng xóm… Bỗng tôi nghe một tiếng trẻ con nức nở và hờ: – Mẹ ơi!“.

Giữa con bé của Nam Cao và cháu gái áo đỏ ở Lộc Hưng, một phần ba thế kỷ đã trôi qua.

Bao nhiêu chiến tranh tương tàn đã làm tan hoang đất nước. Bao nhiêu triệu người đã bỏ mạng trong cuộc chiến giữa người cùng máu mủ, trên đường chạy giặc, vượt biển… Máu chẩy thành sông, xương chất thành núi.

Tất cả những bi kịch ghê rợn, để được như ngày nay, “đất nước chưa bao giờ tốt đẹp như thế này“. Ông Trọng không phải hoàn toàn vô lý. Với một nhóm du đãng đói rách từ trong rừng, tự nhiên ngồi trên một đống đô-la, ngồi lên đầu trên cổ gần dân, quả thực “đất nước chưa bao giờ tốt đẹp như thế này”. Nhưng với gần 100 triệu người khác?

Theo lời ông trùm công an Tô Lâm, ở thế kỷ 21, vẫn có người tìm cách vào tù vì ở bên ngoài không kiếm nổi  mỗi tháng 17 kg gạo, 15 kg rau.

Cái gì khác nhau giữa thân phận người dân thời đại Nguyễn Phú Trọng so với thời thực dân cách đây gần một thế kỷ?

Nam Cao: “Có những ông bố, bà mẹ lụ khụ, chỉ vì thương con nghèo quá không có tiền chôn cất mà không nỡ chết. Một cụ bà Lộc Hưng, có thân nhân tàn tật đau yếu, bị giựt sập nhà, bị quẳng ra lề đường, tâm sự: chỉ mong người thân chết trước, “vì nếu tôi chết trước, ai lo nuôi nấng, chăm sóc họ?“.

Thoạt nhìn, chẳng có gì thay đổi. Gần một thế kỷ sau, dân Việt Nam vẫn tiếp tục thân trâu ngựa. Nhưng nhìn lại, có sự thay đổi ghê rợn, và cái thay đổi đó, nghĩ cho cùng, chính là cái bi kịch lớn nhất của dân tộc Việt Nam. Nó đã, và sẽ kéo theo, dồn dập, những bi kịch khác.

Cái thay đổi ghê rợn là sau ba phần tư thế kỷ, người Việt Nam đã đánh mất nhân tính, trở thành những cái máy vô cảm.

Cái khác nhau là, trong Nam Cao, người mua nhà nhìn bé gái, hối hận, ray rứt, tự oán trách mình đã làm chuyện ác.

Ngày nay, người ta kéo hùng binh, du đãng đâm thuê chém mướn, tới phá nhà cửa của dân nghèo, không một ánh mắt tới cháu gái ngồi buồn bã trước cuộc đời tan vỡ.

Tệ hơn nữa, coi đó chỉ là chuyện bình thường dưới huyện, và ngạc nhiên tại sao có người bận tâm? Và người ta huy động báo chí nhà nước để rêu rao đó là khu nhà bất hợp pháp. Làm như những túp lều của bầu đoàn thê tử đầy tớ hoàn toàn là đất hợp pháp, không phải chẹn cổ, bóp họng người dân mà có.

Cai khác nhau là cách đây gần một phần ba thế kỷ, người ta còn biết xúc động, biết xấu hổ. Còn có lương tâm. Cái anh mua nhà của Nam Cao khởi đầu bằng sự áy náy: “Tôi có quyền gì mà cấm hắn? Hắn không bán cho tôi thì bán cho người khác. Tôi để lỡ một dịp may là tôi ngu. Vậy thì tôi mua cái nhà“.

Hết áy náy, anh ta tìm cách bào chữa, để an ổn lương tâm: “Nghĩ ngợi làm gì nữa? Ở cảnh chúng ta lúc này, hạnh phúc cũng chỉ là một cái chăn hẹp. Người này co thì người kia bị hở. Đâu phải là tôi tệ, nhưng biết làm sao được? Ai bảo đời cứ khắt khe vậy? Giá người ta vẫn có thể nghĩ tới mình mà chẳng thiệt gì đến ai.

Nhưng mặc dù tìm mọi cách trấn an, người mua nhà vẫn dằn vặt: “Tim tôi động một cái giống như bước hụt. Rồi nó đập loạng choạng.Tôi hơi lảo đảo. Bây giờ tôi không lẩn trốn những ý nghĩ của tôi đựợc nữa. Tôi ác quá! Tôi ác quá!“.

Cái dằn vặt, thao thức đó, cái lòng trắc ẩn đó, là cái thắng để cái ác không ngự trị, để xã hội còn là một xã hội tử tế.

Cái lương tâm đó, người Cộng sản đã đánh tan hoang. Bằng cả một hệ thống giáo dục, bằng cả một nhân sinh quan mới, bằng lối hành xử tàn tệ giữa người với người. Cái bất nhân trở thành một chuyện bình thường.

Cái vô cảm đó là hậu quả tất yếu của một xã hội băng hoại, đầy những bất hạnh. Antonio Gramsci giải thích:

Cái bất hạnh có hai hậu quả: thường thường nó dập tắt tất cả tình thương của chúng ta với những người bất hạnh, và không hiếm hơn, nó dập tắt tất cả tình thương nơi những người bất hạnh đối với những người bất hạnh khác” (*)

(*) Gramsci, tất cả là một vấn đề văn hóa (tuthuc-paris-blog.com)

Trong trường hợp Lộc Hưng, cái vô cảm đó có hai khuôn mặt.

Thứ nhất, cái vô cảm giữa những người bất hạnh. Khi tất cả đều là nạn nhân, bị bóc lột tới xương tủy, bị dày xéo tháng này qua năm khác, người ta không còn lòng trắc ẩn ngay cả với người đồng cảnh. Người ta khoanh tay nhìn, hy vọng chuyện đó sẽ không đến với mình.

Thứ hai, cái vô cảm giữa những người được chế độ ưu đãi đối với những người thấp cổ bé miệng. Anh ta không còn một chút day dứt lương tâm. Anh ta không muốn duỗi chân ra để hưởng cả cái chăn. Anh ta đá văng người khác ra đường để chiếm cả chăn, cả giường, cả phòng ngủ. Tệ hơn nữa, kinh hoàng hơn nữa, anh ta coi đó là một chuyện bình thường.

Một dân tộc không còn lương tâm là một dân tộc tự hủy. Nhà cửa có thể cất lại được, nhưng cái ray rứt của lương tâm, khi nó đã chết, sẽ không còn phương cách gì cứu vãn nổi. Và dân tộc chết chung, cùng một lúc với nó.

Tệ hơn nữa, đó không phải là một cái chết tình cờ. Đó là một cái chết đúng quy trình. Chế độ độc tài nào cũng nhắm tiêu diệt đôi chút lương tri còn leo lét trong lòng người dân, để biến người dân thành những cái máy vô cảm, không còn sợ lương tâm, chỉ biết sợ và thần phục sức mạnh.

Nhìn cô bé áo đỏ, không có người nào đến đập phá nhà cửa ở Lộc Hưng tự sỉ vả “Tôi ác quá! Tôi ác quá!“.

Từ Thức
(Paris, Jan. 2019)

* PHỤ ĐÍNH: DÂN LỘC HƯNG BỊ CHÍNH QUYỀN PHÁ NHÀ NGAY TRƯỚC TẾT (2 bản tin Đài Á Châu Tự Do RFA)

04 tháng 1 năm 2019

Vườn Rau Lộc Hưng tại Phường 6, Quận Tân Bình vào ngày 4 tháng 1 bị lực lượng chức năng đến cưỡng chế.

Trong khi đó thì trang thông tin của Ủy Ban Nhân Dân Phường 6 cho rằng “có 78 trường hợp xây dựng không phép trên khu đất mà chính quyền địa phương dự tính xây trường học đạt chuẩn quốc gia theo đồ án từ năm 2014”.

Được biết khi vụ cưỡng chế xảy ra, có 10 người dân quay phim cuộc cưỡng chế bị bắt đi. Trong khi đó có một số nhà hoạt động bị ngăn chặn khi đến tại khu vực cưỡng chế.

Ngay sau khi vụ việc diễn ra, Đài Á Châu Tự Do liên lạc với anh Cao Hà Trực, một trong số người dân sống tại khu vực Vườn Rau Lộc Hưng và là người trực tiếp có mặt tại hiện trường cho chúng tôi biết:

Hiện nay, chính quyền đang sử dụng tất cả các cơ quan ban ngành, trong đó có cơ động, công an tất cả ban ngành đến khủng bố và cưỡng chế đất của chúng tôi. Hiện nay họ đã đập đi nhiều căn nhà, khoảng 10 căn nhà rồi và bắt đi trên 10 người rồi, trong đó có người đứng đầu bà con chúng tôi là anh Cao Hà Chánh bị nhốt tại quận Tân Bình và ngoài ra một số bị nhốt bên phường 15 quận Tân Bình. Hiện nay họ vẫn đang tiếp tục huy động lực lượng, mang cả xe vệ sinh xuống đây, rồi đồ ăn đồ uống xuống, họ quyết tâm cưỡng chế chúng tôi suốt ngày hôm nay và ngày mai.

Ngoài ra, anh Trực còn cho biết bà con tại khu vực này chưa có thông tin và nhận bất cứ quyết định cưỡng chế nào, do đó bà con đang chờ xem lực lượng chức năng sẽ đập bao nhiều căn nhà nữa rồi mới tính tiếp.

Đài Á Châu Tự Do liên lạc với các số điện thoại của lãnh đạo Phường 6, Quận Tân Bình để hỏi về vụ việc cưỡng chế nhưng tất cả đều không bắt máy.

Riêng Công an Phường 6 khi được hỏi về việc bắt giữ người thì yêu cầu đến làm việc trực tiếp chứ không trả lời qua điện thoại.

Vừa qua vào hôm 20/12/2018 lực lượng chức năng Phường 6, Quận Tân Bình cũng đến Vườn Rau Lộc Hưng với lý do được đưa ra là kiểm tra hành chính. Lúc đó người dân phản đối mạnh mẽ nên toàn bộ lực lượng chức năng bỏ đi.

Vườn Rau Lộc Hưng thuộc Phường 6 Quận Tân Bình với diện tích gần 60,000m2, do giáo dân miền Bắc di cư năm 1954 vào khai hoang và sử dụng.

Năm 2002, UBND Phường gửi thông báo khu đất “đã được đưa vào dự án quy hoạch” với những lý do mơ hồ. Bất bình trước sự sai trái của nhà cầm quyền, người dân nơi đây đã đoàn kết đấu tranh và giữ đất cho đến ngày hôm nay.

08 tháng 1 năm 2019

Từ 6 giờ sáng, một số người dân bật loa thông báo cùng với tiếng còi báo động để báo hiệu cho mọi người trong khu vực biết lực lượng chức năng cưỡng chế đã bắt đầu xuất hiện tại khu vực vườn rau.

Một số người có mặt tại hiện trường cho biết tâm trạng lúc chứng kiến lực lượng cưỡng chế đến và ra tay:

Từ sáng tới giờ nhìn thấy lực lượng không là thấy sợ rồi, khủng khiếp lắm khoảng trên 1000 người mà đầy đủ lực lượng sắc phục trong đó lực lượng hùng hậu nhất là lực lượng xe ci-vin và các chị em phụ nữ bịt mặt rồi xe cơ giới gồm 8 xe, rồi nào xe ủi dữ dội lắm.

Tôi nhìn tôi rùng rợn luôn, từ bé tới lớn tôi chưa bao giờ thấy giống như là quân Nguyên nó xuống vậy đó, tôi nhìn thấy là tôi bủn rủn hết người tay chân luôn, tôi chỉ quỳ cầu xin đừng xảy ra bất cứ chuyện gì nữa hết mà cuối cùng nó cũng vô nhà tôi nó phá hết“.

Đây là lần thứ 2 trong vòng 1 tuần lễ chính quyền cưỡng chế khu đất với lý do được nói là để “xây dựng khu trường học đạt chuẩn quốc gia”; tuy nhiên suốt gần 20 năm nay người dân tại Vườn Rau Lộc Hưng phải khiếu kiện về vấn đề khu đất này.

Vào ngày 22 tháng 12 năm ngoái, lực lượng chức năng kéo đến nhưng chưa có động thủ gì.

Đến ngày 4 tháng 1, đợt cưỡng chế thứ nhất xảy ra với 4 căn nhà mặt tiền đường của Vườn Rau Lộc Hưng bị phá hủy. Trong lần cưỡng chế vào ngày 8 tháng 1, người dân cho biết có khoảng 20 căn nhà bị đập phá, trong đó có 6 căn nhà gồm 24 phòng là nơi ở của các cựu chiến binh, thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa.

Người dân chia sẻ:

Họ là những thương phế binh từ chế độ cũ toàn bị liệt hai chân không, người ta đi xe lăn không à. Khổ vậy đó, hôm qua người ta ra đứng khóc ròng hỏi cô ơi bao giờ đến tôi, giờ các bác hỏi con con cũng không biết đường nào mà con trả lời các bác đây.

Nó không thông báo gì hết. Mấy ngày nay chính quyền nó ác quá. Không có một thông báo gì hết, tụi anh không biết một cái gì hết chỉ nghe đồn cưỡng chế rồi nó đập vậy thôi. Có gì thì phải thông báo cho người ta biết để di dời đồ đạc, giờ tụi anh hết chỗ ở luôn giờ ra đường ở luôn chứ biết ở đâu, bao nhiêu tiền bạc đều dồn vô nhà này hết, giờ gần Tết tới nơi không có chỗ nào để thuê hết, giá cả mắc mỏ làm sao thuê được, chắc dựng đại cái lều cái bạt ở đại đây luôn quá. Mấy ổng làm vậy là tiêu rồi không có thông báo để chuẩn bị gì cả, cái xã hội này giờ ác quá, không biết mốt vợ con con cái của tụi nó không biết sao. Tụi nó còn phải có vợ có chồng có con, giờ tụi nó ra quyết định làm vậy nè.

Luật sư Phạm Công Út từ Sài Gòn cho chúng tôi biết biện pháp cưỡng chế mà không có thông báo cho dân là sai phạm nghiêm trọng và không đúng theo quy định của pháp luật:

Cái sai phạm đầu tiên để nói về mức độ pháp lý thì sai phạm vì anh tước đoạt quyền sử dụng đất, và thứ hai là quyền khiếu nại hoặc là quyền khởi kiện ra tòa. Anh ra quyết định cưỡng chế trong khi lẽ ra anh phải có quyết định thu hồi đất mà không có thì anh sai phạm về vấn đề luật pháp quản lý đất đai.

Một chị có nhà bị đập nát cho hay: Cho dù thế nào thì chị cũng sẽ tìm lại công lý, chị tin và chị hy vọng rằng còn một chút công lý còn lại, không biết chính phủ sẽ giải quyết như thế nào bởi vì thật sự mất hết niềm tin không còn cái gì nữa.

Một lý giải khác được đưa ra:

Chuyện này đơn giản thôi, vì đất là của nhà nước mà không cấp giấy cho dân thì dân phải tự cải thiện đời sống, mà giờ nó không cho dân cải thiện đời sống thì nó phải đập.

Thời điểm cưỡng chế Vườn Rau Lộc Hưng diễn ra khi Tết Kỷ Hợi chẳng còn bao lâu nữa. Điều này khiến những người có nhà bị đập phá hay những người ở trọ có thể trở nên bơ vơ vào dịp mọi người đón năm mới âm lịch sắp đến:

Em thấy thật sự rất tội người dân ở đây. Thứ nhất là gần Tết rồi, bản thân mình là dân ở trọ mình có cái nhà để ở và một cái nơi để về mà giờ về thấy đồ đạc của mình tự nhiên bị lấy đi hết giống như cảnh chiến tranh vừa mới đi qua vậy đó mình thấy rất là khủng khiếp. Mình sống mấy chục năm rồi lần đầu tiên mình chứng kiến được cái cảnh như vậy luôn đó, mình cảm thấy rất là sợ hãi, mình cảm thấy rất là thương những người ở đây , có những người có tài sản họ làm từ đó đến giờ họ mất hết luôn, nữa đời người có những người cả đời dựng lên được nhiu đó giờ lại mất hết đi. Thay vì tạo điều kiện cho người dân thì giờ người dân lại mất đi nữa, ý kiến của mình là như vậy đó.

Được biết khu đất Lộc Hưng ở phường 6 quận Tân Bình là nơi an cư của một số người dân từ Bắc di cư vào miền Nam năm 1954. Với diện tích khoảng hơn 50.000 mét vuông, Lộc Hưng được gọi là khu đất tốt nằm tiếp giáp quận 3, quân 10, quận Phú Nhuận và quận Bình Tân. Đây cũng là Giáo xứ Lộc Hưng với trên một trăm gia đình phần lớn làm nghề trồng rau để sinh sống ba bốn đời nay. (RFA)

Share this post