Tác Giả “Anh Hùng Xạ Điêu”, Nhà Văn Kim Dung Qua Đời Tại Hồng Kông (Bản Tin Tổng Hợp)

Tác Giả “Anh Hùng Xạ Điêu”, Nhà Văn Kim Dung Qua Đời Tại Hồng Kông (Bản Tin Tổng Hợp)

* Nguồn: AP, VOA, The Straight Times, South China Morning Post

Sáng Thứ Tư 31/10/2018, hãng thông tấn quốc tế Associated Press cùng hai nhật báo South China Morning Post (Hồng Kông) và The Straight Times (Singapore) loan tin Kim Dung – tức Jin Yong, nhà văn lừng danh với hơn 100 triệu ấn bản của 15 cuốn tiểu thuyết võ hiệp đã phát hành khắp thế giới – vừa qua đời, hưởng thọ 94 tuổi.

Tờ Minh Báo tại Hồng Kông (do chính nhà văn Kim Dung sáng lập) là tờ báo đầu tiên đăng bản tin chính thức với lời thông báo của người con rể là Tiến sĩ Ngô Duy Xương cho biết ông qua đời hôm Thứ Ba 30/10, bên cạnh thân nhân và gia đình. Hồi tháng Tư vừa qua, tạp chí New Yorker loan tin ông phải ra vào bệnh viện nhiều lần vì sức khỏe bị suy giảm sau cơn stroke năm 1997. Trước đó khi trả lời cuộc phỏng vấn của New Yorker năm 2014, gia đình cho biết ông “không còn đi đứng hoặc viết được nữa, kể cả nói chuyện cũng khó khăn, phải nhờ người khác giúp đỡ”.

Với tên thật là Tra Lương Dung và tên tiếng Anh là Louis Cha Jing-yong, Kim Dung sinh năm 1924 tại tỉnh Chiết Giang, Trung Hoa. Ông từng nuôi ước muốn trở thành nhà ngoại giao, nhưng phải tạm gác bỏ để đi làm báo và biên dịch hầu có tiền ăn học, sau đó tốt nghiệp Đại học Luật ở Tô Châu năm 1948. Cùng năm này ông đến Hồng Kông và làm việc cho văn phòng đại diện của tờ Đại Công Báo, trụ sở chính ở Thượng Hải. Một năm sau đó, đảng Cộng Sản lên nắm quyền ở Trung Hoa, và cánh cửa đến với ngành ngoại giao của ông cũng bị đóng lại.

Sau khi rời Đại Công Báo, ông bắt đầu viết tiểu thuyết võ hiệp với nội dung thấm đẫm văn hóa và tín ngưỡng Trung Hoa với ba cột trụ tôn giáo Nho, Phật, Lão. Ông chiết tự hai chữ “Kim” và “Dung” trong tên để làm bút hiệu, và cuốn tiểu thuyết đầu tiên của ông Thư Kiếm Ân Cừu Lục được xuất bản vào năm 1955, ngay tức khắc trở thành tác phẩm rất ăn khách. Nối tiếp đà thành công, trong 17 năm tiếp theo ông viết thêm 14 tiểu thuyết võ hiệp nữa. Tổng cộng tác phẩm của ông gồm 12 trường thiên tiểu thuyết và 3 đoản thiên tiểu thuyết là: Thư Kiếm Ân Cừu Lục, Phi Hồ Ngoại Truyện, Tuyết Sơn Phi Hồ, Liên Thành Quyết, Thiên Long Bát Bộ, Xạ Điêu Anh Hùng, Lộc Đỉnh Ký, Tiếu Ngạo Giang Hồ, Thần Điêu Hiệp Lữ, Hiệp Khách Hành, Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Bích Huyết Kiếm, Việt Nữ Kiếm. Bạch Mã Khiếu Tây Phong, Uyên Ương Đao. Ông viết tác phẩm cuối cùng, Lộc Đỉnh Ký, vào năm 1972, sau đó gác bút về hưu.

Kim Dung là giáo sư danh dự của nhiều trường đại học lớn như Đại học Bắc Kinh, Đại học Chiết Giang, Đại học Hồng Kông, và là Tiến sĩ danh dự của Đại học Cambridge, Anh quốc.

Trả lời một cuộc phỏng vấn năm 1994, Kim Dung nói rằng: “Võ thuật đối với tôi chỉ là công cụ, là vỏ bọc bên ngoài, có thể được sử dụng như một phương cách để diễn đạt những tư tưởng nghệ thuật của tôi” (Martial arts for me are just an instrument, a sugar coating. They can be used as a way of expressing my artistic ideas). Những tư tưởng đó, ông cho biết, là tự do và chống phong kiến (anti-feudal and liberal).

Năm 1966, khi Mao Trạch Đông phát động “Đại Cách mạng Văn hóa Vô sản” ở Trung Hoa lục địa, đưa tới việc Vệ Binh Đỏ xử tử và thủ tiêu ít nhất 3 triệu người, ông đã viết một loạt bài xã luận để lên án và tiên đoán rằng “cuộc cách mạng văn hóa sẽ hủy diệt văn hóa và truyền thống Trung Hoa”.

Sau thành công vang dội của những tác phẩm đầu tiên, ông sáng lập tờ Minh Báo vào năm 1957, tòa soạn lúc đầu vỏn vẹn có bốn người nhưng giờ đây đã trở thành một nhật báo Hoa ngữ hàng đầu tại Hồng Kông. Khi mới ra mắt, Minh Báo thu hút độc giả chỉ vì có đăng thường kỳ tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung.

Đây cũng là trường hợp tại miền Nam Việt Nam hồi thập niên 1960, khi tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung được gửi từ Hồng Kông đến Sài Gòn mỗi ngày để dịch ra Việt ngữ và đăng trên hầu hết các nhật báo, qua ngòi bút của các dịch giả Tam Khôi, Tiền Phong Từ Khánh Phụng và Hàn Giang Nhạn. Năm 1967 Đỗ Long Vân viết cuốn biên khảo về “hiện tượng Kim Dung” với tựa đề “Vô Kỵ Giữa Chúng Ta”. Hai thập niên sau đó ở hải ngoại, một cuốn sách nghiên cứu công phu được Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy biên soạn để phân tích toàn bộ tác phẩm của Kim Dung dưới nhãn quan của một chính khách và học giả: “Các Ẩn Số Chánh Trị Trong Tiểu Thuyết Võ Hiệp Kim Dung”.

Gần 40 năm sau khi trở thành món ăn tinh thần quen thuộc của độc giả tại Á Châu, các tác phẩm võ hiệp của Kim Dung mới được dịch ra Anh ngữ lần đầu tiên vào năm 1994. Ông thừa nhận rằng độc giả Tây phương khó lĩnh hội được nội dung. Theo ông, “độc giả cần học hỏi về cách suy nghĩ của người Trung Hoa mới có thể hiểu được”, vì các tác phẩm ấy “chứa đựng truyền thống Trung Hoa cả về chủ đề, đạo đức và triết lý”.

Trên nhật báo South China Morning Post, cây bút bình luận văn hóa Oliver Chou gọi Kim Dung là “người khổng lồ” của văn hóa Hồng Kông, với mức độ ảnh hưởng tương đương với thi hào William Shakespeare của Anh quốc. Có giai thoại kể rằng ngay cả lãnh tụ Trung Cộng Đặng Tiểu Bình cũng từng gửi đặc vụ đến Hồng Kông vào đầu thập niên 1980 để mua các bộ tiểu thuyết của Kim Dung. Oliver Chou cho biết sau đó Kim Dung đã gặp Đặng Tiểu Bình vào năm 1981, và Đặng nói với nhà văn đến từ Hồng Kông: “Chúng ta đã là bạn rồi. Tôi đã đọc tiểu thuyết của ông”.

Vẫn theo nhật báo South China Morning Post, Kim Dung được nhìn nhận là tiểu thuyết gia nổi tiếng nhất Hồng Kông và cũng là một trong những nhà văn Hoa ngữ có ảnh hưởng lớn nhất thế giới trong thế kỷ 20. Bên cạnh hơn 100 triệu ấn bản đã được bán ra trên toàn cầu, các tác phẩm của ông còn được chuyển thể thành vô số phim bộ và trò chơi điện tử, vượt qua các ranh giới chính trị, địa lý và ý thức hệ. Các bộ phim dựa trên tác phẩm của ông cũng tạo thành tên tuổi cho nhiều tài tử tại Hồng Kông, Đài Loan và Trung Hoa lục địa, như Lưu Đức Hoa, Huỳnh Nhật Hoa, Miêu Kiều Vỹ, Lương Triều Vỹ, Thang Trấn Nghiệp, Nhậm Đạt Hoa, Lữ Lương Vỹ, Trịnh Thiếu Thu, Ông Mỹ Linh, Trần Ngọc Liên, Lưu Gia Linh, Trịnh Du Linh, Trang Tịnh Nhi, Dương Phấn Phấn, Lê Mỹ Nhàn, Đặng Tụy Văn, Thiệu Mỹ Kỳ, Lý Á Bằng, Châu Tấn, Cổ Thiên Lạc, Lưu Diệc Phi v.v…

Ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975, chẳng những hàng triệu độc giả mê đọc truyện Kim Dung, mà một số tiểu thuyết võ hiệp của ông còn được chuyển thành những vở cải lương để đưa lên sân khấu. Theo trào lưu được ưa chuộng nhất thời bấy giờ, các soạn giả tên tuổi như Hà Triều, Hoa Phượng, Yên Ba, Nguyên Thảo, Yên Lang đã viết một loạt tuồng cải lương võ hiệp lấy cảm hứng từ các tác phẩm của Kim Dung. Năm 1964, nam nghệ sĩ Thanh Sang đã đoạt giải Thanh Tâm với vai Tạ Tốn trong vở tuồng “Cô Gái Đồ Long” được chuyển thể từ Ỷ Thiên Đồ Long Ký.

Sau năm 1975, trong một thời gian dài các tác phẩm của Kim Dung bị nhà cầm quyền cộng sản cấm vì cho là “văn hóa rẻ tiền” hay “đồi trụy phản động”, nhưng vẫn được nhiều người lén lút tìm mua lại để đọc. Mãi đến thập niên 1990 nhà cầm quyền mới bắt đầu “cởi trói” văn học nghệ thuật và cho phép những tiểu thuyết võ hiệp đó được công khai xuất bản trở lại qua các bản dịch cũ và mới.

Trong khi đó, đối với tập thể người Việt tỵ nạn cộng sản ở hải ngoại, kể từ thập niên 1980 cho đến thập niên 1990 và ngay cả tới bây giờ, những bộ phim do các nhà sản xuất Hồng Kông và Đài Loan chuyển thể từ tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung – có những tác phẩm được quay thành phim cả chục lần với các phiên bản và thành phần diễn viên khác nhau – vẫn tiếp tục là món ăn tinh thần không thể thiếu, hòa quyện vào đời sống hàng ngày của nhiều gia đình, cũng như một số nhân vật tiểu thuyết Kim Dung đã trở thành những mẫu người quen thuộc đối với độc giả Việt Nam, như Kiều Phong hiên ngang khẳng khái, Quách Tĩnh thật thà nhân hậu, Hồng Thất Công hào hiệp trượng nghĩa, Trương Vô Kỵ ngay thẳng quân tử, Lệnh Hồ Xung tiêu dao hào sảng, Dương Qua tinh quái trí trá, Nhạc Bất Quần giả nhân giả nghĩa, Vi Tiểu Bảo khôn lanh mưu trí…

Nam tài tử Trịnh Thiếu Thu, từng đóng vai Trương Vô Kỵ trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký (1978), phát biểu trên South China Morning Post khi nghe tin Kim Dung qua đời: “Quý vị có thể gọi đó là lịch sử giả tưởng, nhưng thật ra tiểu thuyết của Kim Dung còn hơn như thế. Quý vị sẽ đắm chìm trong những trang sách của ông đến độ tin rằng những chuyện hành hiệp giang hồ ấy đã thật sự xảy ra”.

Nam tài tử Lưu Đức Hoa, nổi tiếng từ vai Dương Qua trong Thần Điêu Hiệp Lữ (1983), phát biểu trong cuộc phỏng vấn trên trang mạng iQiyi: “Kim Dung là một thiên tài trong lãnh vực tiểu thuyết võ hiệp. Cơ duyên đã đến với tôi khi được chọn đóng vai Dương Qua, một nhân vật được tạo ra dưới ngòi bút của ông”.

Share this post