Tìm Hiểu Về Hoa Trà (Camellia) – Bách Việt

Tìm Hiểu Về Hoa Trà (Camellia) – Bách Việt

* Đế tặng bốn bà chị của tôi

Trong những ngày đầu năm lạnh giá của miền đông Hoa Kỳ, xin được giới thiệu đến quý vị một loài hoa vẫn đang khoe sắc thắm vào mùa đông lạnh; đó là hoa Trà hay Camellia, mà có khi bị gọi lầm là Trà Hoa Nữ, hay hoa Mẫu Đơn hay Peony.

Hoa Trà còn được gọi là Sơn Trà, tên khoa học là Camellia, thuộc gia đình “Trà” hay Theaceae, nguồn gốc ở khu vực miền đông và miền nam châu Á, từ dãy Himalaya về phía đông tới Nhật Bản và Indonesia.

Hiện nay có khoảng 300 loài hoa Camellia; trong tiếng Nhật là Tsubaki (椿),

Các loài trong chi này là các cây bụi hay cây thân gỗ nhỏ và thường xanh, cao khoảng 2–20 m. Lá sắp xếp theo kiểu so le, lá đơn, dày, mép lá có khía, thông thường có mặt ngoài bóng láng, dài 3–17 cm. Hoa lớn và dễ thấy, đường kính 1–12 cm, với 5–9 cánh hoa; có màu từ trắng tới hồng hay đỏ, ngoài ra cũng có một số hiếm, màu vàng. Quả là loại quả nang khô được chia thành 1–5 ngăn, mỗi ngăn chứa 1–8 hạt.

Camelia thường được dân Nhật gọi là loại hoa cuối mùa thu vì chúng thích không khí lạnh mát, có thể sống suốt năm và nhất là hay nở hoa vào cuối thu đến mùa xuân. Có hai loại Camellia phổ biến nhiều nhất là Tsubaki (Hoa Trà) cảnh dầy, nhụy to màu vàng ở giữa. Có loại Tsubaki nhiều cánh trông giống như hoa hồng. Sazanka (Sasanka) là loại Sơn Trà, cánh hoa xếp it lớp hơn và mỏng hơn hoa Tsubaki. Cả hai loại đều có mùi thơm nhẹ, và dù có khi hoa to độ 12 cm, chúng  cũng không có họ hàng gì với hoa Peony hay hoa Mẫu Đơn (tên  khoa học là Peonicaceae) chỉ nở trong cuối mùa xuân cho đến đầu mùa hè. Lá của Camellia giống và có hình như lá Trà (chè) để uống, dày và cứng, và có màu xanh đậm, và khác với lá Mẫu Đơn có khía và mỏng hơn nhiều.

Trong khi bụi mẫu đơn có chiều cao không quá 3 mét, cây Sơn Trà có thể vươn cao đến 20 mét là thường. Khi còn là sinh viên học ở Nhật Bản, chúng tôi có dịp đi viếng đảo Ooshima ở gần Tokyo là nơi nổi tiếng về hoa Sơn Trả. Tôi thấy có rất nhiều cây Trà cao vút, nở đầy hoa, mọc hai bên đường, tàn lá xanh thẫm đan vào nhau như dàn chào du khách.

Ý NGHĨA CỦA HOA TRÀ

Màu Trắng: tượng trưng cho sự thanh khiết, may mắn

Màu Hồng: chờ đợi, hy vọng

Màu Đỏ: nhiệt tình và ước muốn; đỏ và hồng: thể hiện tình yêu lãng mạn.

Có lẽ vì những ý nghĩa này mà hoa Trà hay được dùng trong các đền thờ Thần Đạo, và hầu như có mặt trong các trường phái cắm hoa Ikebana.

Tại Hoa Kỳ, tiểu bang Alabama dùng hoa Trà làm hoa biểu hiện cho State Flower. và cũng là biểu hiệu của nét đẹp của phụ nữ miền Nam nước Mỹ.

Từ ngàn xưa phụ nữ Nhật đã biết dùng dầu Tsubaki để chải cho tóc mượt mà, đen nhánh. Trong kỹ nghệ làm đẹp, hoa Trà được dùng làm biểu hiệu (icon) cho Công ty mỹ phẩm danh tiếng Shiseido.

Nhà thiết kế thời trang lừng danh Chanel cũng dùng hoa Trà để làm icon cho các mẫu thời trang của họ.

HOA TRÀ VÀ VĂN CHƯƠNG NGHỆ THUẬT

Tác giả Alexandre Dumas (Fils) đã cảm hứng vì hoa Trà và mối tình của ông với một người phụ nữ tên là Marie Duplessis để sáng tác vở kịch “La Dame aux Camellias” (Trà Hoa Nữ), với nhân vật Marguerite Gautier, người đàn bà đẹp lúc nào cũng cài hoa trà màu đó hay trắng trên tóc và áo của nàng.

Sau này Verdi cũng cảm tác dựng nên vở kịch Opera “La Triviata”.

Không biết Đông Tây đã gặp nhau chăng, mà người Nhật Bản xem người phu  nữ có gia đình như hoa Sazanka đã nở.

Để chấm dứt bài khảo cứu, xin mời độc giả thưởng thức một đoạn trích từ bài tình ca Sazanka no Yado (Quán trọ Sazanka – Camellia Inn) do nữ ca sĩ Nhật Mori Masako hát:

SAZANKA NO YADO (さざんかの宿)

くもりガラスを 手で拭いて
あなた明日が 見えますか
愛しても愛しても あゝ他人の妻
赤く咲いても 冬の花
咲いてさびしい さざんかの宿

Kumorigarasu wo te de fuite
anata ashita ga miemasu ka
aishitemo aishitemo aa hito no tsuma
akaku saite mo fuyu no hana
saite sabishii sazanka no yado

QUÁN TRỌ SAZANKA

Tay lau mặt kính giá băng,
Liệu chúng ta có thấy được ngày mai?
Dù yêu thương cách mấy, em cũng đã có chồng
Cành hoa đỏ thắm, hoa nở trong mùa đông
Lẻ loi chiếc bóng, quán trọ SAZANKA (Sơn Trà)
(Bách Việt chuyển ý)

CAMELLIA INN

Wiping the frosted glass with my hand
Can you see the morrow?
Though I love, love her, she’s another’s wife
Blooming in red, the winter flower
Lonely it blooms, in the camellia flowers inn

Bách Việt
* Nguồn tài liệu:
Bách khoa toàn thư  Wikipedia
The International Camellia Society

Share this post