Vẫn Bầu Cử 2018: Đảng Dân Chủ Thắng Thêm 1 Ghế Thượng Nghị Sĩ (Bản Tin Tổng Hợp) – Bầu Cử Mỹ, Nhìn Từ Paris (Từ Thức)

Vẫn Bầu Cử 2018: Đảng Dân Chủ Thắng Thêm 1 Ghế Thượng Nghị Sĩ (Bản Tin Tổng Hợp) – Bầu Cử Mỹ, Nhìn Từ Paris (Từ Thức)

* Nguồn: AP, Reuters, NPR, Fox News

Tối Thứ Hai 12/11/2018, hãng thông tấn Associated Press và tiếp đó là tất cả các đài truyền hình trên toàn quốc phổ biến bản tin cho biết, theo kết quả kiểm phiếu vừa hoàn tất tại Arizona – gần một tuần lễ sau ngày bầu cử giữa kỳ – ứng cử viên đảng Dân Chủ Kyrsten Sinema đã thắng ứng cử viên đảng Cộng Hòa Martha McSally với tỷ lệ 49.7% so với 48%, tức là hơn 38,000 phiếu bầu, để trở thành một trong hai Thượng Nghị Sĩ đại diện tiểu bang Arizona tại Quốc Hội Hoa Kỳ.

Cả hai bà Sinema (42 tuổi) và McSally (52 tuổi) đều là Dân Biểu đương nhiệm và cùng tuyên bố tranh cử ngay sau khi Thượng Nghị Sĩ Jeff Flake loan báo quyết định về hưu và cho biết ông không tái tranh cử, vì tự hiểu sẽ khó lọt qua vòng sơ bộ của đảng Cộng Hòa sau khi ông công khai chỉ trích Tổng Thống Trump về nhiều vấn đề.

Cuộc đối đầu giữa hai nữ ứng cử viên vô cùng sôi nổi và tốn kém. Ủy ban Bầu cử Liên bang (Federal Election Commission) cho biết hai bên đã bỏ ra trên $90 triệu dollars, trong đó có khoảng $58 triệu dollars do các nhóm ủng hộ đóng góp, để chạy quảng cáo trên ti-vi, đài phát thanh và báo chí với những nội dung tấn công đối thủ kéo dài suốt nhiều tháng trời.

Ứng cử viên Martha McSally – nguyên là nữ phi công chiến đấu trong Không Lực Hoa Kỳ với cấp bậc Đại tá – đã phổ biến video trên mạng xã hội để thừa nhận kết quả kiểm phiếu và chúc mừng đối thủ. Đồng thời, ứng cử viên Kyrsten Sinema cũng xuất hiện để cảm ơn những người ủng hộ, tuyên bố rằng bà sẽ là “tiếng nói độc lập của mọi người dân Arizona” trong tòa nhà Quốc Hội, và đặc biệt là bày tỏ lời ca ngợi cố Nghị Sĩ John McCain mà bà gọi là “nhân vật không ai thay thế được, đã nêu gương sáng cho chúng ta noi theo trên con đường tiến về tương lai”.

Với sự đắc cử của bà Sinema, đảng Dân Chủ đã chiếm thêm được một ghế Thượng Nghị Sĩ và thu hẹp chiến thắng của đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện. Kể từ hôm Thứ Ba 06/11, đảng Cộng Hòa đã giành được 3 ghế Nghị Sĩ của đảng Dân Chủ tại các tiểu bang North Dakota, Indiana và Missouri, nhưng đảng Dân Chủ cũng giành được 2 ghế của đảng Cộng Hòa tại Nevada và Arizona.

Như vậy cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2018 tuy đã kết thúc nhưng chưa hoàn toàn ngã ngũ, vì vẫn còn phải chờ kết quả tranh cử Thượng Nghị Sĩ ở hai tiểu bang nữa. Tại Florida đang diễn ra cuộc đếm lại 8 triệu phiếu bầu theo luật tiểu bang, vì tỷ lệ cách biệt giữa ứng cử viên đảng Cộng Hòa Rick Scott và ứng cử viên đảng Dân Chủ Bill Nelson quá thấp, chỉ có 0.15% (tức ít hơn 13,000 phiếu). Tình trạng ở Mississippi cũng vậy, vì tỷ lệ phiếu bầu của cả bà Cindy Hyde-Smith (đảng Cộng Hòa, được 41.4%) và ông Mike Espy (đảng Dân Chủ, được 40.7%) đều dưới 50%, và theo luật tiểu bang thì hai ứng cử viên Thượng Nghị Sĩ này sẽ phải tranh cử vòng nhì vào ngày 27/11 tới đây.

Về phía Hạ Viện, có tới gần 10 cuộc tranh cử Dân Biểu tại các tiểu bang mà thắng bại chưa ngã ngũ ngay trong ngày bầu cử 06/11. Tin tức tối Thứ Ba 13/11 cho biết đã có thêm kết quả kiểm phiếu ở Địa Hạt 10 tiểu bang California (phía đông San Jose), với phần thắng về ứng cử viên đảng Dân Chủ Josh Harder, hơn Dân Biểu đương nhiệm đảng Cộng Hòa Jeff Denham 4,900 phiếu. Đến Thứ Tư 14/11 kết quả kiểm phiếu tại Địa Hạt 3 của New Jersey lại cho thấy ứng cử viên Andy Kim (Dân Chủ) thắng Dân Biểu đương nhiệm Tom MacArthur (Cộng Hòa). Tiếp đó, hôm Thứ Năm 15/11 cuộc kiểm phiếu tại Địa Hạt 2 của Maine đưa tới kết quả ứng cử viên Jared Golden (Dân Chủ) thắng Dân Biểu đương nhiệm Bruce Poliquin (Cộng Hòa), tuy nhiên ông Poliquin chưa thừa nhận thất bại và nộp đơn kiện để phản đối thể thức bầu phiếu theo luật “ranked-choice-voting” mà tiểu bang Maine mới áp dụng lần đầu, cho phép cử tri chọn các ứng cử viên theo thứ tự ưu tiên. Một vụ kiện khác cũng đang xảy ra ở Salt Lake City, Utah, vì ứng cử viên Mia Love (Cộng Hòa) đặt nghi vấn về chữ ký của cử tri trên phiếu bầu khiếm diện. Bà Love (Dân Biểu đương nhiệm) đang bị ứng cử viên Ben McAdams (Dân Chủ) dẫn trước khoảng 1,000 phiếu.

Như vậy, gần 10 ngày sau ngày bầu cử giữa kỳ, trên toàn quốc vẫn còn lại một vài tiểu bang chưa kiểm xong phiếu bầu Dân Biểu, gồm các địa hạt 22 và 27 của New York, địa hạt 39 và 45 của California, địa hạt 7 của Georgia và địa hạt 23 của Texas. Không kể những địa hạt này, đảng Dân Chủ đã giành được 35 ghế Dân Biểu từ tay đảng Cộng Hòa và lấy lại thế đa số trong Hạ Viện Hoa Kỳ với tỷ lệ 7%.

Trở lại với Arizona, ghế Thượng Nghị Sĩ thứ nhì của tiểu bang này hiện đang do cựu Nghị Sĩ Jon Kyl (đảng Cộng Hòa) tạm thời nắm giữ, theo sự bổ nhiệm của Thống Đốc Doug Ducey sau khi Nghị Sĩ John McCain (đảng Cộng Hòa) qua đời hồi tháng 8. Nếu ông Jon Kyl quyết định không ở lại đến hết nhiệm kỳ, Thống Đốc Ducey vẫn có thể bổ nhiệm bà McSally hoặc một nhân vật khác của đảng Cộng Hòa để điền khuyết, tuy nhiên dù là ai thì cũng phải tái tranh cử thêm 2 lần nữa, vào năm 2020 và năm 2022.

Riêng về bà Kyrsten Sinema, có hai điều đáng ghi nhận: Với chiến thắng mới nhất, bà trở thành Thượng Nghị Sĩ đầu tiên thuộc đảng Dân Chủ đã đắc cử tại Arizona kể từ năm 1994, đồng thời cũng là Thượng Nghị Sĩ đầu tiên đã công khai thừa nhận mình là người lưỡng tính luyến ái (bisexual) trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ. Ngoài ra, chiến thắng của bà Sinema cũng đánh dấu sự chuyển hướng của cử tri để biến Arizona thành một tiểu bang bản lề (swing state) sau mấy chục năm trời đảng Cộng Hòa chiếm ưu thế tuyệt đối tại tiểu bang này.

oOo

BẦU CỬ MỸ: AI THẮNG, AI BẠI?
* Từ Thức

* Nguồn: Blog Từ Thức (tuthuc-paris-blog.com)

6 tháng 11. Phòng phiếu đã đóng cửa ở Mỹ. Cả hai phe Cộng Hòa, Dân Chủ đều cho mình đã thắng. Sự thực, kết quả không phải là “một thắng lợi ngoài sức tưởng tượng” như Trump quả quyết, cũng không phải là “làn sóng xanh” (mầu tượng trưng cho đảng Dân Chủ) như phe đối lập mong đợi. Hạ Viện rơi vào tay Dân Chủ. Thượng Viện vẫn ở trong tay Cộng Hòa.

Mỗi phe có lý do để nói mình thắng, hay có lý do để thất vọng.

1. PHE DÂN CHỦ

Đảng Dân Chủ có thể mừng vì đã lấy lại được Hạ Viện, nhưng thất vọng vì những bất mãn về cá nhân và tư cách Trump không cuốn trôi phe Cộng Hòa như dự đoán, nhất là chuyện tranh cử của phe Cộng Hòa đều xoay quanh Trump, như một cuộc trưng cầu dân ý về Donald Trump, mặc dù đó là một cuộc bầu cử địa phương.

Không có, hay chưa có chuyện xã hội Mỹ chối bỏ Trump như nhiều médias tiên đoán. Cái sợ di dân và ổn định kinh tế (nhờ Trump hay không là chuyện khác) khiến hậu thuẫn cử tri của Trump vẫn còn mạnh.

Vai trò của Thượng Viện quan trọng hơn Hạ Viện, nhưng với Hạ Viện trong tay, phe Dân Chủ sẽ có khả năng gây khó khăn cho Trump, thí dụ về chuyện biểu quyết ngân sách, chính sách di dân, thành lập những uỷ ban điều tra về chuyện kinh tài, thuế má của Donald Trump. Ứng cử viên nổi nhất của Dân Chủ, Beto O’Rourke thua Thượng Nghị Sĩ đương nhiệm Cộng Hòa Ted Cruz ở Texas, nhưng là ngôi sao mới nổi mà đảng Dân Chủ đang tìm kiếm, để tranh cử Tổng Thống hai năm tới, nếu không muốn lôi Hillary Clinton trở lại.

Vấn đề của đảng Dân Chủ là phải tìm ra lãnh đạo, và phải minh bạch hơn về chính sách, phải biết mình muốn gì, định làm gì. Chống Trump không phải là một chính sách. Đó cũng là những khó khăn các đảng phái cổ điển ở Âu Châu đang lúng túng, nhất là phe tả. Thế giới đã thay đổi, khó thuyết phục cử tri với những lý luận của thế kỷ trước.

2. PHE CỘNG HÒA

Với Thượng Viện trong tay, Trump vẫn rảnh tay về ngoại giao, nhưng sẽ phải thương lượng, sống chung, thoả hiệp với Hạ Viện trên những địa hạt khác.

Tới nay, Trump cai trị như chỗ không người. Hai năm tới, Trump sẽ phải chứng tỏ có khả năng lãnh đạo một quốc gia dân chủ bình thường, có đối lập, có những người nghĩ khác mình.

Trong cuộc bầu cử Tổng thống 2020, chắc chắn Trump sẽ nói không thực hiện được những điều đã hứa vì bị Hạ Viện ngăn cản, chọc gậy bánh xe. Nhìn dưói lăng kính đó, mất Hạ Viện không chừng lại trở thành một lợi khí tranh cử cho Trump. Thí dụ về vụ xây tường [biên giới Mexico], Trump sẽ nói không xây đưọc vì Hạ Viện của đảng Dân Chủ, trong khi ngay cả khi đa số là Cộng Hòa, chuyện biểu quyết ngân sách đã gặp khó khăn. Và không một chuyên viên nào nghĩ rằng một bức tường có thể chận đứng được di dân.

Những lý luận đó, cử tri có nghe không là tùy tình trạng kinh tế, xã hội của nước Mỹ trong 2 năm tới.

Trái với một nước độc tài, lãnh tụ leo lên ngai vàng là ngồi lỳ tới chết, ở một xứ dân chủ, hai năm là một thời gian đủ dài để xẩy ra nhiều chuyện, để cử tri ngả về phe này hay phe kia.

3. NỀN DÂN CHỦ VỮNG MẠNH

Trong một cuộc tranh cử gay cấn nhất, gay go nhất và tốn kém nhất trong lịch sử, cử tri Mỹ đã đưa nhiều khuôn mặt trẻ, nữ giới, thuộc mọi chủng tộc, mọi giai cấp vào một quốc hội tới nay đa số là đàn ông, da trắng, thuộc giai cấp thượng lưu. Điển hình là Alexandria Ocasio-Cortez, Dân Biểu mới New York, 29 tuổi, mẹ người Portoricaine, xuất thân từ giới bình dân, hoạt động xã hội từ khi còn rất trẻ .

Chưa bao giờ số cử tri tham dự đông như vậy, trẻ như vậy; số ứng cử viên phụ nữ cũng chiếm kỷ lục. Người có công mang những người vốn thờ ơ đến với chính trị, với sinh hoạt xã hội là… Donald Trump. Nếu không bất bình với những lời tuyên bố của Trump về đàn bà, về người da mầu, chắc chắn những người đó đã đi shopping, hay câu cá ngày bầu cử .

Kết quả bầu cử cho thấy một nước Mỹ chia đôi, khó hàn gắn, nhưng quốc hội Hoa Kỳ phản ảnh đúng xã hội Mỹ. Điều đó xác nhận nhận xét của Alexis de Tocqueville (*): Mặc dầu có nhiều khuyết điểm, Hoa Kỳ có một thể chế dân chủ đủ mạnh, có khả năng quân bình hoá sinh hoạt chính trị, để vượt qua những giai đoạn sóng gió.

(*) Các bạn trẻ, nếu muốn hiểu về dân chủ Hoa Kỳ, hay dân chủ nói chung (đủ mọi góc cạnh của dân chủ), cuốn sách đầu tiên nên đọc là tác phẩm của Alexis de Tocqueville: De la Démocratie en Amérique (Democracy in America). Mặc dầu tác giả là người Pháp, viết từ đầu và giữa thế kỷ 19, tác phẩm của Tocqueville vẫn trẻ, như mới vừa viết hôm qua.

Nước Mỹ chia làm hai, nước Mỹ của thành phố và nước Mỹ của vùng quê. Nước Mỹ của những người muốn đóng cửa, bên cạnh những người muốn mở rộng. Những người cùng một chính kiến sống với nhau trong một khu, đọc một tờ báo, coi một đài TV phe kia coi như không có.

Mỗi người có lý do của mình. Ngay cả giới di dân bầu bán cũng khác nhau. Đa số người Mễ bầu Dân Chủ, nhưng có nhiều người Mễ bầu Trump vì sợ những người Mễ khác sang… ăn phần bánh mì của mình. Đa số người Nhật, Đại Hàn, Ấn Độ bầu Dân Chủ, vì nghĩ Trump kỳ thị chủng tộc. Đa số người Việt ủng hộ Trump kịch liệt vì nghĩ Trump sẽ đánh tan hoang Trung Cộng để từ đó đánh sụp Cộng Sản VN.

Cái vết rạn đó, sẽ rất khó hàn gắn

Kết quả bầu cử khiến nhiều người thất vọng, vì ”phe ta” không đại thắng. Một chính phủ có đối lập sẽ gặp nhiều khó khăn. Đó chính là một trong những nguyên nhân khiến phong trào dân túy (mị dân) lên cao khắp thế giới. Người ta bắt đầu hoài nghi dân chủ vì thấy nó không hữu hiệu, vì nhà nước không có toàn quyền. Quên rằng đó cũng chính là một ưu điểm của dân chủ, vẫn theo Tocqueville: nó ngăn chặn độc tài, tránh hỗn loạn.

Từ Thức
11-2018

Share this post