Vĩnh Biệt Nhạc Sĩ Vũ Đức Nghiêm – Phố Nhỏ Tổng Hợp Tin Tức & Bài Viết

Vĩnh Biệt Nhạc Sĩ Vũ Đức Nghiêm – Phố Nhỏ Tổng Hợp Tin Tức & Bài Viết

* Nguồn: Trang nhà Tạp chí Cỏ Thơm (http://cothommagazine.com)

Nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm sinh ngày 30-6-1930 tại làng Hoành Nha, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định. Ông qua đời ngày 24-7-2017 tại tỉnh San Jose, tiểu bang California, Hoa Kỳ.
Là con thứ trong một gia đình tin kính Chúa, ông đã say mê âm nhạc từ thuở nhỏ, và bắt đầu sáng tác ca khúc vào năm 17 tuổi. Năm 1951 ông gia nhập quân ngũ, học Khóa 1 trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Định. Cấp bậc cuối cùng là Trung Tá, Huấn Luyện Viên Tiếp Vận, Trường Chỉ Huy & Tham Mưu Đà Lạt-Long Bình.
Sau 1975, nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm bị bắt đi các trại tập trung của Cộng sản suốt 13 năm. Cuối năm 1990, ông và gia đình sang Hoa Kỳ theo diện H.O., và cư ngụ tại San Jose, California.
Với hằng trăm ca khúc viết suốt hành trình theo Chúa, Vũ Đức Nghiêm đã trở thành một trong những nhạc sĩ Cơ Đốc được biết đến nhiều nhất qua những ca khúc như “Khi tôi quỳ nơi chân Chúa“, “Tôi ước mơ là viên than hồng“, “Vững bước đi trên khổ đau“… Bài “Gọi Người Yêu Dấu” trước 1975 là một trong những nhạc phẩm được phổ biến rộng rãi và thính giả yêu mến. Ngoài những CD như “Dâng Tình”, “Đóa Hồng Cho Người Yêu Dấu” đã thực hiện sau khi ông định cư ở Hoa Kỳ, trong những năm gần đây nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm đã thực hiện các CD “Tôn Vinh Ca” và 2 CD “Mùa Xuân Thung Lũng Hoa Vàng” và “Dòng Sông Đứng Lại” (cộng tác với nhạc sĩ Phạm Anh Dũng). Năm 2002, ông được bà Elaine Alquist, Dân biểu tỉnh Santa Clara, tiểu bang California, tuyên dương và trao giải thưởng đặc biệt. Giải này dành cho những nghệ sĩ cao niên đã phục vụ nghệ thuật trên 50 năm, đã tạo thành tích ở Việt Nam và tiếp tục sau khi định cư ở Hoa Kỳ.
Theo tác giả, dòng nhạc Vũ Đức Nghiêm có thể được chia làm bốn thể loại, tương ứng với bốn giai đoạn khác nhau:
1. Quân hành ca: Viết lúc còn trẻ, thời kỳ sống trong quân đội.
2. Tình ca: Viết ở lứa tuổi trưởng thành.
3. Ngục tù ca: Viết trong thời gian 13 năm ở các trại tù tập trung của Cộng sản.
4. Tôn vinh ca: Viết từ giai đoạn sau đó cho đến nay.

NHẠC SĨ VŨ ĐỨC NGHIÊM: THONG DONG TUỔI 84
* Trần Chí Phúc

Tôi ghé thăm nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm, tác giả của bài hát nổi tiếng “Gọi Người Yêu Dấu“. Năm nay ông đã 84 tuổi, sinh năm 1930 tại tỉnh Nam Định và qua bao nhiêu thăng trầm, cuối đời ông định cư ở thành phố San Jose, California . Nhờ trời sức khỏe vẫn còn tốt, giọng nói vẫn còn sang sảng và văn chương như những lời ca trong các nhạc phẩm của ông.
Trung tá Vũ Đức Nghiêm sau tháng 4-1975 bị tù Cộng sản 13 năm và sang Hoa Kỳ theo diện HO vào cuối thập niên 90 ở Thung lũng hoa vàng từ đó cho đến nay. Tôi hỏi về nguồn cảm hứng nào để ông viết nên ca khúc dễ thương “Gọi Người Yêu Dấu”. Ông trầm ngâm kể lại mối tình nồng nàn mấy tháng với một cô gái và cả hai chia tay trong nước mắt; lúc đó ông đã có vợ con. Ông gọi đó là mối tình “ngoại hôn” và cuối cùng người nhạc sĩ đa tình vẫn phải trở về với bổn phận một người chồng, người cha. Ông cũng nói thêm rằng có một MC đã thuật lại chi tiết mối tình này và tô vẽ thêm cho lâm ly trên băng hình ca nhạc và người tình năm cũ đã gọi phôn trách móc tại sao ông lại kể chi tiết cho người ta biết để rồi phổ biến khắp nơi.
Tâm lý của người đời là thích nghe những tình sử trong các ca khúc. Tác giả có người muốn kể hết tâm sự, đôi khi vẽ vời thêm; nhưng cũng có người ngại ngùng vì còn có vợ bên cạnh và cũng ngại cho đối tượng cũng vướng víu chồng con. Nhưng có cuộc tình lãng mạn thì mới có nguồn cảm hứng để cho ra đời những bản tình ca làm đẹp cho cuộc sống, cho những kẻ đang yêu nhau hát cho nhau nghe.
Bài hát “Gọi Người Yêu Dấu” ra đời tháng 11 năm 1969, lúc vừa chia tay; nhạc sĩ ngồi bên bờ hồ Xuân Hương viết và ca sĩ Thanh Lan lên Đà Lạt chơi gặp Vũ Đức Nghiêm hỏi có viết ca khúc nào mới và ông đưa bản này. Tháng 1 năm 1970, tíếng hát Thanh Lan lần đầu tiên giới thiệu bài tình ca ướt át này trên đài truyền hình Sài Gòn, được thính giả ưa thích. Bài hát điệu Boston, nhịp 3/4 chậm buồn, lời ca chải chuốt và da diết: “Gọi người yêu dấu bao lần, nhẹ nhàng như gió thì thầm, làn mây trôi gợi nhớ chơi vơi, thương người xa xôi… Thương đôi mắt sao trời lung linh, thương yêu ngón tay ngà xinh xinh, thương yêu dáng vai gầy thanh thanh, thương yêu vòng tay ghì siết ân tình… Gọi người yêu dấu xa vời, mà lòng lưu luyến bồi hồi, ngày biệt ly đành nhớ nhau thôi, khi chiều nhẹ rơi…“.
Bài tình ca đầu tiên của Vũ Đức Nghiêm vịết vào năm 1947 lúc ông 17 tuổi có tên là “Bến May“; chữ May ở đây là gió heo may. Và ông cũng viết một vài bản tình ca tặng cho vị hôn thê tuổi đôi mươi, kém ông một tuổi và cũng là người vợ gắn bó tới hôm nay.
Trong thời gian ở tù Cộng sản, ông sáng tác bản “Đóa Hồng Cho Người Yêu Dấu” (Ái Vân hát) tặng cho nguời vợ của ông đã hết lòng thăm nuôi ông và chăm sóc con cái. Bài “Muôn Trùng Xa Em Về” tả cảnh ông nhìn người vợ từ giã trại tù giam ông để về nhà có những câu cảm động: “Gượng cười bên nhau phút cuối, nghẹn ngào bâng khuâng tiếc nuối, dáng em đường dài đơn côi, vai gầy chiếc bóng lẻ loi. Muôn trùng xa em về, bụi mờ vương theo bước chân đi…”
Tuy thương vợ nhưng tính lãng mạn vẫn có trong người nhạc sĩ và Vũ Đức Nghiêm cũng động lòng trước một vài bóng dáng yêu kiều.
Bản “Trong Ngục Tù Bao La” ông sáng tác năm 1970 khi quen biết một người con gái và cô này đi lấy một người cô không yêu làm chồng. Tác giả tưởng tượng ra cô gái ấy ở trong một ngục tù bao la và sống cô đơn như một cung nữ bị đày đọa trong lãnh cung. Lời ca như sau:
Ta thấy em âm thầm sống đọa đày. Nơi lãnh cung xạc xào gió heo may. Ta thấy em môi hồng mắt mê say. Mái tóc xanh phai tàn với cỏ cây… Ôi mắt xưa u hòai. Ôi mắt xưa vời vợi. Ta thấy em lạc lòai lê bước chân miệt mài. Ta thấy em như thiên thần sa ngã. Em có vui trong ngục tù bao la…”
Bản “Trong Ngục Tù Bao La” đã được hát một cách say mê trong giới trẻ của Sài Gòn sau tháng 4 năm 1975. Họ đồn rằng đây là một bài hát của Liên Xô hoặc của các nước Đông Âu thuộc phe xã hội chủ nghĩa. Với lời ca tả người em bị đọa đày nơi lãnh cung của vua chúa và có vẻ như chỉ trích chế độ phong kiến. Trong khỏang hai ba năm từ khi Việt Cộng chiếm Miền Nam, họ cấm đóan tất cả các bài hát của chế độ Việt Nam Cộng Hòa, chỉ hát toàn nhạc đỏ. Cho nên có được một bản tình ca ướt át như “Trong Ngục Tù Bao La” thì giống như đang ăn cơm độn thì có được một bát cơm trắng. Hôm nay mới biết ra rằng ca khúc đó là của nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm và bài hát trở thành một kỷ niệm cho những dân nghe nhạc đã từng sống ở Việt Nam khoảng thời gian từ 4-1975 cho đến 1978.
Sự nghiệp sáng tác của Vũ Đức Nghiêm có thêm những bài hát tôn vinh Chúa khi ông ở trong các trại tù Cộng sản suốt 13 năm như trại Long Giao, trại Suối Máu (Tân Hiệp), trại Yên Bái Hoàng Liên Sơn, trại Văn Bàn Lào Cai, trại Xuân Phước.
Những bài như “Khi Tôi Quỳ Bên Chân Chúa“: “Khi tôi quỳ bên chân Chúa, hồn bay thánh thóat về chốn cao vời. Dâng lên Ngài lòng tan vỡ, nghẹn ngào cay đắng lầm lỡ trong đời…”
Bài “Lời Nguyện Chiều“: “Khi nắng mong manh phai nhạt dần, dãy núi xa mờ sương ngân tiếng chuông chiều buông. Mây xám theo nhau bay về ngàn, đêm tối tăm tràn lan, bóng đêm sâu dần xuống. Nghe gió reo trong tim dạt dào, xin Chúa trên trời cao nghe tiếng con nguyện cầu…
Bài “Ngài Đến Bên Tôi Giữa Muôn Khổ Đau” có câu: “Nhiều lúc trong gian truân, tôi tưởng rằng Chúa đã bỏ tôi. Nhìều lúc tôi bơ vơ, trong xà lim nhạt nhòa bóng tối. Ngài đến bên tôi giữa muôn khổ đau, lời nói êm êm: “Con đừng lo, ta dìu con, hãy vững lòng bước đi bình an“.
Thời còn trong quân đội Việt Nam Cộng Hòa, Vũ Đức Nghiêm viết mấy bản hành khúc như Sư Đoàn 3 Dã Chiến Hành Khúc, Sư Đoàn 22 Bộ Binh Hành Khúc, Sư Đoàn 23 Bộ Binh Hành Khúc.
Sang Hoa Kỳ, ông thực hiện một vài CD như Đóa Hồng Cho Người Yêu Dấu và các bài ngợi ca Thiên Chúa.
Nhạc sĩ, Trung tá Việt Nam Cộng Hòa, ở tù Việt Cộng 13 năm từ 1975 đến 1988, Vũ Đức Nghiêm đã trải qua những thăng trầm cuộc đời. Ông bùi ngùi nói rằng nhìn lại thì chỉ là một thóang chiêm bao. Tuy nói vậy nhưng người nhạc sĩ vẫn canh cánh trong lòng một vài ca khúc và đang nhờ một vài ca sĩ phổ biến. Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ, đã yêu âm nhạc thì vẫn mang nỗi đam mê đó suốt đời.
Tôi chụp ông bức hình, ông bảo không cần phải sửa soạn quần áo, cứ để tự nhiên vì đã là một ông lão 84 tuổi. Ông rất vui vì có bạn văn nghệ tới thăm hỏi. Người bạn đời của ông vẫn khỏe mạnh và tỏ vẻ gắn bó như đã từng mấy chục năm nay. Tác giả của “Gọi Người Yêu Dấu“, “Trong Ngục Tù Bao La” và những bài ca tôn vinh Chúa thiết tha thiêng liêng vẫn còn yêu đời, có lẽ lòng yêu nghệ thuật làm con người quên tuổi tác.

Trần Chí Phúc (9-2014)

VŨ ĐỨC NGHIÊM, KẺ Ở NGƯỜI ĐI
* Giao Chỉ
(San Jose)
* Nguồn: Việt Báo Online (https://vietbao.com)

Chuyện mấy ông già chúng tôi, quanh đi quẩn lại toàn là chuyện xưa và sau cùng là chung sự. Mới đọc được bài ông Huy Phuơng viết về tuổi lên Tám… chục. Rất thú vị. Biết được chuyện vua tổ chức mừng thọ 4 chục. Chưa được bao lâu thì ngài băng hà. Cuối tuần nay chúng tôi lại được mời tham dự tiệc mừng tuổi thọ của ông chủ tiệm phở Hiền Vương. Ông lên chức 90. Được coi là đại thọ. Nhờ đọc tiểu sử nên được biết bạn Hiền một thời nổi tiếng phở gà từ Sài Gòn đến San Jose nguyên là chiến binh từ lực luợng đăc biệt mà chuyển qua nhẩy dù. Ở San Jose chúng ta có Đô đốc Trần Văn Chơn đã qua tuổi 90 từ nhiều năm và đang tiến dần đến con số 100. Thượng thọ. Hồ sơ bảo hiểm nhân thọ Hoa Kỳ hiện nay chấp nhận con số hưởng thọ cao nhất là 121 tuổi. Thực tế chưa thấy ai sống đến tuổi thượng thừa như thế.
Bạn thân Vũ Đức Nghiêm của chúng tôi vừa ra đi ở tuổi 87. Tin tức ở miền Nam do người em Vũ Ngọc Bích loan báo. Ở miền Bắc do cô con gái Vũ Thơ Trinh báo tin. Dù mới ra đi nhưng tang gia đã kịp thời thông báo chi tiết về tang lễ. Sẽ quàn tại nghĩa trang Oak Hill, khu Oak Chapel, San Jose. Lễ cất đám thứ Bẩy ngày 5 tháng 8-2017 Giờ thăm viếng: 9 am đến 12 pm.
Gia đình đã có chuẩn bị cả tinh thần lẫn vật chất. Tháng trước có một chương trình văn nghệ vinh danh người nhạc sĩ của tình ca và cả thánh ca. Năm nay, cơ quan IRCC chúng tôi sẽ tổ chức tưởng nhớ ngày Quốc Hận, Geneve chia đôi đất nước cũng vào trưa thứ Bẩy 5 tháng 8-2017 tại Santa Clara County, San Jose. Trong số các bạn Bắc Kỳ Di Cư ban tổ chức đã mong có ông Nguyễn Công Luận và ông Vũ Đức Nghiêm tham dự. Cả hai người đều là những nhân chứng của cuộc di tản từ các chiến trường miền Bắc về Hà Nội, Hải Phòng và đi vào Nam cùng đồng ca bài Ghé bến Sài Gòn. Ông Luận còn trẻ nhưng về sau vào Nam cũng nhập ngũ. Phần ông Nghiêm xuất thân khóa 1 trừ bị đã đi theo đơn vị vào Nam. Ông Luận qua đời tại San Jose mấy tháng trước. Bây giờ đến lượt ông Nghiêm.
Tuy cùng họ Vũ nhưng bác Nghiêm với chúng tôi không phải họ hàng trực hệ. Ngay từ khi còn ở Việt Nam, tôi chỉ biết bạn qua bản nhạc não nùng “Gọi Người Yêu Dấu“. Bài này quả thực xuất sắc. Nhiều ca sĩ trình diễn và các nhạc si cùng ca ngợi. Chính nhạc sĩ tác giả cũng không có bài nào khác so sánh được.
Để tưởng niệm người ra đi, kẻ ở lại chúng tôi xin nhắc vài kỷ niệm đáng nhớ. Khi cơ quan IRCC và Vivo lên D.C. hội họp tranh đấu cho tù chính trị vào cuối thập niên 80 thì bác Nghiêm vẫn còn trong tù cùng bác Lê Đình Vọng. Khi các ông được tự do HO qua Mỹ thì hai cơ quan chúng tôi thành lập tổ chức yểm trợ và định cư HO đầu tiên tại California. Với một số ngân khoản khiêm nhường chúng tôi tổ chức trung tâm với một ông chánh, một ông phó và cô thư ký. Các bạn có biết ai là người đủ điều kiện nhận trách nhiệm không? Chánh sở là trung tá Vũ Đức Nghiêm. Ông phó là trung tá Lê Đình Vọng kiêm công tác tìm việc cho các bạn tù. Hai ông làm việc rất hữu hiệu và đạt được kết quả tốt đẹp trong nhiều năm. San Jose là nơi đầu tiên tổ chức đại hội HO với các giới chức thẩm quyền từ thủ đô về tham dự. Sau này bác Lê Đình Vọng cũng là người đầu tiên phát động phong trào huynh đệ chi binh giúp cho thương phế binh và quả phụ tại Việt Nam.
Sau cùng bác Vọng ra đi bất ngờ hơn 15 năm trước. Bây giờ đến bác Nghiêm. Dù bạn Vũ Đức Nghiêm đã đau bệnh già từ nhiều tháng qua, ai cũng biết sẽ có ngày sau cùng sẽ đến, nhưng trong nghĩa tử sinh với tình chiến hữu, anh em cao niên chúng tôi thương tiếc bạn mà cũng thương thân mình. Xin nhắc lại chuyện xưa để lưu tình vĩnh cửu.
Lúc còn sinh tiền bác Nghiêm luôn luôn điện thoại khích lệ chúng tôi và cháu Phạm Phú Nam trong công tác sinh hoạt văn hóa Dân Sinh. Mấy năm trước IRCC tổ chức chương trình văn nghệ “Tình khúc cho em” có danh ca Ý Lan trình diễn. Ban tổ chức muốn giới thiệu và vinh danh nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm đã thu xếp để Ý Lan hát song ca với cô con gái. Thoạt đầu Ý Lan rất ngần ngại nhưng nể lời bác Lộc đã đồng ý. Ai ngờ màn này hết sức thành công vì đôi song ca Ý Lan & Vũ Thơ Trinh xuất sắc và nhạc sĩ có dịp lên sân khấu cảm động không nói nên lời. Hôm nay, ngàn thu vĩnh biệt, chúng tôi xin đại diện cho IRCC, Dân Sinh Media và Việt Museum chia buồn cùng tang quyến. Cầu nguyện cho bác Nghiêm sớm về nơi vĩnh cửu.

Giao Chỉ Vũ Văn Lộc (San Jose)

GỌI NGƯỜI YÊU DẤU
* Nhạc và lời: Vũ Đức Nghiêm
* Trình bày: Thanh Lan / Vũ Khanh

Gọi người yêu dấu bao lần
Nhẹ nhàng như gió thì thầm
Làn mây trôi gợi nhớ chơi vơi thương người xa xôi
Gọi người yêu dấu trong hồn
Ngập ngừng tha thiết bồn chồn
Kỷ niệm xưa mơ thoáng trong sương cho lòng nhớ thương.

Người yêu dấu ơi, sao lòng se sắt đầy vơỉ
Người yêu dấu ơi, thu về tim vẫn đơn côi
Người yêu dấu ơi, khi ngàn sao đêm lấp lánh
Tâm hồn bâng khuâng, nhớ ngày vui đã qua nhanh.
Thương đôi mắt sao trời lung linh
Thương yêu ngón tay ngà xinh xinh
Thương yêu dáng vai gầy thanh thanh
Thương yêu vòng tay ghi xiết ân tình
Thương yêu dáng em buồn bơ vơ
Thương yêu nét môi cười ngây thơ
Thương yêu tóc buông lơi dịu dàng
Thương em mong manh như một cành lan.

Gọi người yêu dấu xa vời
Mà lòng lưu luyến bồi hồi
Ngày biệt ly đành nhớ nhau thôi khi chiều nhẹ rơi
Gọi người yêu dấu muôn đời
Nghẹn ngào không nói thành lời
Tình yêu xưa ngày tháng phai phôi biết bao giờ nguôi.

Share this post