Bạo Hành Súng Đạn Tiếp Tục Là Mối Quan Tâm Hàng Đầu Của Nước Mỹ (Bản Tin Tổng Hợp – 09/6/2022)

Bạo Hành Súng Đạn Tiếp Tục Là Mối Quan Tâm Hàng Đầu Của Nước Mỹ  (Bản Tin Tổng Hợp – 09/6/2022)

* Phố Nhỏ Online tổng hợp từ các nguồn: AP, Reuters, NPR, ABC, CBS, NBC, USA Today

Sau ba vụ thảm sát kinh hoàng trong ba tuần lễ liên tiếp – ngày 14 tháng 5 (ở Buffalo, New York, khiến 10 người thiệt mạng), ngày 24 tháng 5 (ở Uvalde, Texas, với nạn nhân gồm 19 học sinh tiểu học cùng 2 cô giáo), và ngày 1 tháng 6 (ở Tulsa. Oklahoma, với 4 người bị bắn chết trong bệnh viện) – người dân Mỹ vô cùng lo lắng khi thấy bạo lực súng đạn đang tiếp tục lan tràn khắp nơi. Bằng chứng cụ thể là mới cuối tuần vừa qua, chỉ trong vòng 72 tiếng đồng hồ lại có thêm 12 người thiệt mạng và ít nhất 38 người bị thương vì súng đạn ở 24 thành phố trải dài từ miền tây qua miền đông.

Theo tài liệu cập nhật của tổ chức phi chính phủ Gun Violence Archive (gunviolencearchive.org), từ tối Thứ Sáu 3 tháng 6 đến tối Chủ Nhật 5 tháng 6 đã xảy ra hàng loạt tội phạm, đáng chú ý nhất là:

– Vụ bắn giết ở Philadelphia (Pennsylvania) bắt nguồn từ cuộc xung đột trên đường phố downtown, khiến 3 người chết, 12 người bị thương.

– Vụ bắn giết ở Chattanooga (Tennessee) cũng do xung đột bên ngoài một hộp đêm, khiến 2 người chết, 12 người bị thương.

– Vụ bắn giết ở Clarendon (South Carolina) xảy ra khi các hung thủ xả súng bắn vào những người tham dự một buổi party mừng tốt nghiệp trung học, khiến 1 phụ nữ 32 tuổi thiệt mạng và 7 người bị thương (bao gồm 6 trẻ em từ 12 đến 17 tuổi).

– Vụ bắn giết ở Saginaw (Michigan) khiến 3 người chết (bao gồm 1 phụ nữ mang thai) và 2 người bị thương.

– Vụ bắn giết ở Bibb County (Georgia) khiến 4 người chết.

– Vụ bắn giết ở Mesa (Arizona) khiến 2 người chết, 2 người bị thương.

– Vụ bắn giết ở Phoenix (Arizona) khiến 1 thiếu nữ 14 tuổi thiệt mạng và 8 người bị thương.

– Hai vụ bắn giết tại tiểu bang Virginia, một ở thành phố Alexandria và một ở thành phố Portsmouth, khiến 1 thanh niên 24 tuổi và 1 người đàn ông chưa rõ lý lịch thiệt mạng.

– Hai vụ bắn giết tại tiểu bang Florida, một ở thành phố Miami và một ở thành phố Westview, khiến 2 người đàn ông thiệt mạng.

Những hành vi tội phạm nêu trên được ghi nhận trong 72 giờ đồng hồ của ba ngày cuối tuần vừa qua. Điều đáng chú ý là mới vừa trước đó, hôm Thứ Năm 2 tháng 6, cả nước Mỹ kỷ niệm “Ngày Ý Thức Về Bạo Lực Súng Đạn” (National Gun Violence Awareness Day), còn được gọi là “Ngày Mặc Áo Màu Cam” (Wear Orange Day) để tưởng nhớ cô nữ sinh 16 tuổi Hadiya Pendleton bị trúng đạn chết trong một công viên ở Chicago năm 2013. Hai năm sau cái chết này, phong trào mặc áo màu cam (màu áo mà những người đi săn thường mặc khi ở trong rừng để tránh bị bắn lầm) bắt đầu được các nam nữ học sinh trên toàn quốc hưởng ứng rộng rãi vào mỗi cuối tuần đầu tiên của tháng 6.

Thế nhưng đúng vào cuối tuần đầu tiên của tháng 6 năm nay lại xảy ra thêm hàng chục vụ bắn giết, đưa tới một làn sóng dư luận sôi nổi, thúc đẩy người dân Mỹ gây áp lực đòi hỏi các nhà lập pháp tại Quốc Hội phải mau chóng cải tổ luật lệ nhằm siết chặt các quy định về việc mua và sở hữu súng đạn. Làn sóng này được thể hiện qua những cuộc biểu tình do nhiều tổ chức phối hợp thực hiện, điển hình là phong trào “March for Our Lives” do học sinh khởi xướng từ năm 2018, và tổ chức “Moms Demand Action” do phụ nữ khởi xướng sau vụ thảm sát Sandy Hook năm 2012, hiện đã phát triển thành mạng lưới ở tất cả 50 tiểu bang.

Mỹ là nước có nhiều súng nhất trên thế giới: Dân số toàn quốc là 330 triệu người nhưng có tới trên 400 triệu khẩu súng các loại. Ngoài số lượng súng của quân đội và cảnh sát, khoảng 393 triệu khẩu súng thuộc quyền sở hữu của tư nhân. Theo Viện Gallup ước tính, 44% gia đình Mỹ có súng trong nhà. Cơ Quan FBI cho biết chỉ riêng năm 2020 người dân Mỹ đã mua – một cách hợp pháp – gần 40 triệu khẩu súng.

Ai cũng biết súng đạn vốn là vấn đề gây chia rẽ trầm trọng xã hội Mỹ, và rất khó đạt tới một giải pháp đồng thuận giữa hai khuynh hướng đối nghịch: một bên (đa số thuộc đảng Dân Chủ) không ngừng đòi hỏi tăng cường các quy định kiểm soát súng đạn, trong khi bên kia (đa số thuộc đảng Cộng Hòa) quyết liệt bảo vệ quyền sở hữu súng đạn theo Tu Chính Án Số 2 của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Tuy nhiên, những sự kiện nóng hổi vừa xảy ra mấy tuần lễ gần đây đang cho thấy một vài dấu hiệu khá thuận lợi đối với phong trào quần chúng đòi siết chặt kiểm soát súng đạn.

LUẬT SÚNG ĐẠN TỪ TIỂU BANG ĐẾN LIÊN BANG

Các bản tin thông tấn ghi nhận, sau hàng loạt vụ bắn giết, nhiều nhà lãnh đạo cấp thành phố và tiểu bang đã đồng loạt lên tiếng, hoặc bày tỏ thái độ, hoặc phản ứng bằng hành động cụ thể để đối phó với tình hình, thí dụ như Thị Trưởng của Phoenix (bà Kate Gallego), Thị Trưởng của Chattanooga (ông Jim Kenney), Thị Trưởng của Philadelphia (ông Tim Kelly) và Thị Trưởng của Chicago (bà Lori Lightfoot) đều đưa ra những lời tuyên bố rất mạnh mẽ để lên án bạo lực súng đạn.

Hôm Thứ Hai 6 tháng 6, Thống Đốc Kathy Hochul của tiểu bang New York ký ban hành 10 đạo luật vừa được Nghị Viện biểu quyết thông qua, nhằm siết chặt các quy định về súng đạn. Bà Hochul tuyên bố trước báo chí: “Chúng ta không thể tiếp tục cuộc sống như thế này. Người dân New York phải đi bước đầu trong cuộc tranh đấu để đi tới mục tiêu chấm dứt bạo lực súng đạn”. Một trong 10 đạo luật này quy định tuổi tối thiểu để mua súng máy (semi-automatic rifle) là 21 tuổi thay vì 18 tuổi. Hai đạo luật khác quy định rằng ngoại trừ các nhân viên công lực, mọi thường dân đều bị cấm không được mua áo chắn đạn (body armor), và các công ty điều hành mạng xã hội ở New York phải công khai hóa chính sách đối phó với những tin nhắn mang nội dung hận thù chủng tộc.

Như vậy là New York đã cùng với 5 tiểu bang khác (Florida, Hawaii, Illinois, Vermont, Washington) đi tiên phong trong việc nâng số tuổi tối thiểu để mua súng trường và súng máy lên thành 21 tuổi.

Nhật báo USA Today ghi nhận thêm về một số tiểu bang mà trong những năm vừa qua đã cải tổ hoặc bổ túc luật súng đạn như sau:

– Connecticut: Sau vụ thảm sát ở trường tiểu học Sandy Hook năm 2012, tiểu bang Connecticut ban hành luật cấm 100 loại súng máy, cấm mua bán những băng đạn cỡ lớn (có thể nạp trên 10 loạt đạn), và quy định kiểm tra lý lịch bất cứ ai nộp đơn mua súng đạn.

– California: Sau khi xảy ra vụ bắn giết ở San Bernardino năm 2015 khiến 14 người chết, tiểu bang California ban hành luật cấm mua bán các loại súng máy bán tự động có gắn thêm băng đạn phụ, kiểm tra lý lịch bất cứ ai nộp đơn mua súng đạn, và quy định những ai tự sản xuất súng ở nhà đều phải khai báo với chính quyền.

– Florida: Sau khi xảy ra vụ bắn giết ở trường trung học Marjory Stoneman Douglas năm 2018 khiến 17 người chết, tiểu bang Florida ban hành luật nâng số tuổi tối thiểu để mua súng máy lên thành 21 tuổi, cấm mua bán “bump stocks” để cải biến súng máy bán tự động, và quy định kiểm tra lý lịch bất cứ ai nộp đơn mua các loại súng trường.

– Colorado: Sau khi xảy ra vụ bắn giết trong tiệm tạp hóa King Soopers ở Boulder năm 2021 khiến 10 người chết, tiểu bang Colorado ban hành thêm luật để kiểm soát những người từng bị truy tố về tội bạo hành gia đình, đánh đập trẻ em, xâm phạm tình dục, từ việc bị cấm mua súng đạn trong 5 năm cho tới việc tịch thu súng đạn tồn trữ trong nhà. Tuy nhiên Colorado vẫn dành quyền quy định cụ thể cho từng địa phương chứ không có luật chung áp dụng trên toàn tiểu bang.

Ngoài các nỗ lực nói trên nhằm cải tiến luật lệ hạn chế súng đạn ở cấp độ tiểu bang, tin tức cũng ghi nhận những cuộc vận động đang được đẩy mạnh từ phía chính phủ liên bang. Cùng với các nhân vật lãnh đạo đảng Dân Chủ như Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Trưởng Khối Đa Số) và Dân Biểu Nancy Pelosi (Chủ Tịch Hạ Viện), Tổng Thống Joe Biden không ngừng thúc đẩy Quốc Hội biểu quyết các dự luật để kịp thời đối phó với tình hình.

Giữa bối cảnh dư luận toàn quốc đang nóng bỏng với vấn đề kiểm soát súng đạn, Dân Biểu Jerry Nadler (Chủ Tịch Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện) kêu gọi các thành viên ủy ban gấp rút thông qua 8 dự luật, gọi chung là “Luật Bảo Vệ Con Em Chúng Ta” (Protecting Our Kids Act) để đưa ra biểu quyết trước phiên khoáng đại. Trong khi đó Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi gửi thư đến các đồng viện, nói rằng với tình hình hiện tại, bà hy vọng các nhà lập pháp tại Thượng Viện cũng sẽ đạt được một thỏa thuận lưỡng đảng để giải quyết vấn đề gai góc này.

Hôm Thứ Tư 8 tháng 6, Ủy Ban Giám Sát Hạ Viện tổ chức phiên điều trần để các nhà lập pháp và giới truyền thông nghe lời tự sự của một số nhân chứng, đa số là các phụ huynh có con em là nạn nhân vụ thảm sát ngày 24 tháng 5 trong trường tiểu học Robb Elementary ở Uvalde. Nhân chứng gây xúc động nhiều nhất là nữ sinh Miah Cerrillo, 11 tuổi, kể lại rằng em may mắn thoát chết vì nằm dưới thi thể đầy máu me của một bạn học cùng lớp, nhờ vậy mà hung thủ Salvadore Ramos đã không chú ý đến em sau khi y bắn chết 2 cô giáo cùng 19 học sinh lớp bốn.

Buổi chiều Thứ Tư, sau cuộc điều trần, Hạ Viện biểu quyết thông qua 8 dự luật mang tên “Luật Bảo Vệ Con Em Chúng Ta”, với tỷ số 223 phiếu thuận, 204 phiếu chống. Bản tin thông tấn AP ghi nhận rằng dự luật khó có hy vọng được Thượng Viện thông qua, tuy nhiên sẽ giúp các nhà lập pháp đảng Dân Chủ thêm cơ hội để vận động cử tri trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới đây.

Về phía Thượng Viện, từ hôm Thứ Tư 1 tháng 6, một nhóm gồm 9 vị Thượng Nghị Sĩ của cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đã liên tục họp trực tuyến qua Zoom cũng như gặp trực tiếp tại Điện Capitol, với mục tiêu chung là trước ngày Thứ Bảy 11 tháng 6 sẽ đưa ra thảo luận những dự luật nhằm cải tiến luật lệ về súng đạn. Thành phần nhóm này bao gồm 5 Thượng Nghị Sĩ đảng Dân Chủ là ông Chris Murphy (Connecticut), ông Richard Blumenthal (Connecticut), ông Joe Manchin (West Virginia), ông Martin Heinrich (New Mexico) và bà Kyrsten Sinema (Arizona), cùng 4 Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng Hòa là ông Pat Toomey (Pennsylvania), ông Lindsey Graham (South Carolina), ông Bill Cassidy (Louisiana) và bà Susan Collins (Maine).

Qua tin nhắn trên mạng xã hội Tweeter, cả Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy và Thượng Nghị Sĩ Susan Collins đều bày tỏ thái độ lạc quan, cho biết các thành viên của nhóm “đã đồng ý về chương trình làm việc” và “đang có những bước tiến mau chóng để hình thành một gói dự luật mang tính chất lưỡng đảng, có nhiều triển vọng sẽ được ủng hộ trong cuộc biểu quyết tại phiên khoáng đại Thượng Viện”.

Share this post