Cập Nhật Về Đại Dịch Covid-19 Và Biến Thể Omicron – Tỷ Lệ Thất Nghiệp Ở Mỹ Giảm Xuống 3.9% (Bản Tin Tổng Hợp – 13/01/2022)

Cập Nhật Về Đại Dịch Covid-19 Và Biến Thể Omicron – Tỷ Lệ Thất Nghiệp Ở Mỹ Giảm Xuống 3.9% (Bản Tin Tổng Hợp – 13/01/2022)

* Phố Nhỏ Online tổng hợp từ các nguồn: AP, Reuters, NPR, CNBC, USA Today

CẬP NHẬT VỀ ĐẠI DỊCH COVID-19 VÀ BIẾN THỂ OMICRON

Đầu tuần này, trong lúc Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) báo động rằng phân nửa dân số Âu Châu có thể sẽ bị nhiễm virus biến thể Omicron, thì ở Hoa Kỳ, con số các trường hợp mới lây nhiễm Covid-19 cũng vừa lên tới một kỷ lục mới: 1 triệu 350 ngàn người bị xét nghiệm dương tính chỉ trong một ngày Thứ Hai 10 tháng 1.

Bản tin thông tấn Reuters ghi nhận 1.35 triệu là con số cao nhất trên toàn thế giới kể từ khi biến thể Omicron lan tràn, chứng tỏ nước Mỹ đang vất vả đối phó với đợt đại dịch lần này. Theo Bộ Y Tế và Dịch Vụ Dân Sinh thì trong hai tuần lễ vừa qua, trung bình mỗi ngày có thêm 700,000 người dân Mỹ mới bị lây nhiễm, 136,604 người phải vào bệnh viện để chữa trị, và 1,648 người chết vì Covid-19.

Những số liệu trên đây cho thấy, mặc dù biến thể Omicron không nguy hiểm bằng biến thể Delta – vì tỷ lệ nhập viện cũng như tỷ lệ tử vong đều thấp hơn đợt đại dịch hồi mùa đông năm ngoái – thế nhưng cũng đủ để gây căng thẳng cho hệ thống bệnh viện trên toàn quốc hiện đang thiếu nhân viên y tế đến mức độ trầm trọng. Nhiều tiểu bang đã phải điều động lực lượng Vệ Binh Quốc Gia để hỗ trợ về nhân lực.

Bác sĩ Bradley Dreifuss ở bệnh viện Tucson (Arizona), bác sĩ John Lynch ở bệnh viện UW Seattle (Washington), bác sĩ Doug White ở bệnh viện Pittsburgh (Pennsylvania) và bác sĩ Kristin Englund ở bệnh viện Cleveland (Ohio) nói với báo chí là phải dành quá nhiều chỗ cho người bị lây nhiễm Covid-19 nên không còn đủ giường bệnh để chữa trị những bệnh nhân khác.

Sự lan tràn của Omicron còn làm trở ngại hầu hết mọi sinh hoạt của xã hội Mỹ, từ giáo dục (trường học phải tạm đóng cửa hoặc trở lại học trực tuyến vì nhiều thầy giáo cô giáo, học sinh bị lây nhiễm) cho đến thương mai, du lịch và giao thông (thị trường thiếu hàng hóa vì hệ thống cung ứng bị ứ đọng, hàng ngàn chuyến bay bị hủy bỏ do thiếu nhân viên phi hành và an ninh phi trường, nhiều tuyến xe điện ở New York phải ngưng chạy).

Ngay cả Quốc Hội Hoa Kỳ cũng bị ảnh hưởng, vì từ giữa tháng 12 năm 2021 tới nay đã có 30 nhà lập pháp (gồm 26 Dân Biểu, 4 Thượng Nghị Sĩ) bị xét nghiệm dương tính và phải tự cách ly.

TÌNH HÌNH ÂU CHÂU, ÚC CHÂU, Á CHÂU

Trong buổi họp báo hôm Thứ Ba 11 tháng 1 của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), bác sĩ Hans Kluge phụ trách về Âu Châu nói rằng, bên cạnh virus biến thể Delta vẫn tiếp tục hoành hành, hiện nay virus biến thể Omicron “đang bùng phát như một đợt sóng thần từ Tây sang Đông” và “hơn 50% dân số Âu Châu có thể sẽ bị lây nhiễm trong vòng 6 hoặc 8 tuần lễ sắp tới” khi Omicron lan tràn từ châu Âu sang vùng Balkans ở Trung Á, một địa bàn rộng lớn bao gồm 53 quốc gia.

Lời dự báo này của Viện Nghiên Cứu và Thẩm Định Y Tế (Institute for Health Metrics and Evaluation, thuộc trường Đại Học Washington ở Seattle) được WHO đưa ra sau khi Liên Hiệp Âu Châu báo cáo thêm 7 triệu trường hợp mới lây nhiễm Covid-19 trong 7 ngày đầu tiên của năm 2022, nghĩa là chỉ trong vòng hai tuần lễ đã tăng với tỷ lệ hơn gấp đôi.

Kết quả nghiên cứu sơ khởi cho thấy biến thể Omicron thường tấn công khí quản người bị lây nhiễm nhiều hơn là tấn công hai buồng phổi, do đó các triệu chứng cũng xuất hiện ở mức độ nhẹ hơn so với biến thể Delta. Tuy nhiên bác sĩ Hans Kluge nhấn mạnh rằng mọi người “không nên nghĩ Omicron cũng chỉ gây bệnh giống như dịch cúm hàng năm”, vì còn phải chờ thêm những kết quả nghiên cứu tiếp theo.

Bác sĩ Catherine Smallwood, trưởng khoa cấp cứu của Tổ Chức Y Tế Thế Giới đặc trách Âu Châu, đưa ra lời cảnh giác tương tự và bác bỏ ý kiến của Thủ Tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đề nghị phương thức chữa trị biến thể Omicron giống như một chứng cảm cúm. Theo lời bác sĩ Smallwood, “có thể rồi đây Covid-19 cũng sẽ giảm dần và trở thành một thứ dịch bệnh (endemic), nhưng ngay giai đoạn hiện tại của năm 2022 thì nó vẫn là một đại dịch (pandemic) và chúng ta vẫn phải đối phó trong tinh thần đó”.

Tại Úc, biến thể Omicron là tác nhân gây ra 600,000 trường hợp mới bị xét nghiệm lây nhiễm Covid-19 – con số không lớn lắm so với dân số toàn quốc 26 triệu, nhưng cũng đủ làm chính phủ Úc nhức đầu – trong lúc Giải Vô Địch Quần Vợt Thế Giới (Australian Open) sắp khai diễn, và vấn nạn đang gây sôi nổi dư luận liên quan đến tay vợt đương kim vô địch Novak Djokovic (sẽ bị trục xuất vì chưa chích ngừa hay sẽ được phép ở lại tham dự giải) vẫn chưa được giải quyết ngã ngũ.

Giới quan sát nhận định rằng chính phủ Úc đang lưỡng lự giữa hai quyết định – tiếp tục kế hoạch “nới lỏng sinh hoạt” như đã hứa với dân chúng, hay là tái áp dụng các biện pháp phòng chống để đối phó với biến thể Omicron. Tuy tỷ lệ nhập viện cũng như tỷ lệ tử vong vì Covid đều tương đối thấp, nhưng thực tế cho thấy chương trình chích ngừa chưa đủ để ngăn chận sự lan tràn của Omicron. Mặc dù hiện nay 80% dân số Úc đã nhận được ít nhất một liều vaccine, nhưng tỷ lệ chích ngừa đầy đủ (2 liều vaccine cộng với liều booster) thì vẫn không được bao nhiêu.

Theo tin tức cập nhật, hôm Thứ Ba 11 tháng 1 nước Úc có thêm 86,000 người mới bị xét nghiệm dương tính, và 4,000 người phải vào bệnh viện để chữa trị Covid. Tiểu bang đông dân nhất của Úc là New South Wales đã quay trở lại với biện pháp bắt buộc mọi người mang khẩu trang, nhưng các chuyên gia y tế cho rằng đó là một quyết định hơi trễ, vì khi quyết định thì Omicron đã lan tràn và gây lây nhiễm khắp nơi rồi.

Tại Trung Hoa Lục Địa, các bản tin thông tấn hôm Thứ Ba cho biết lại có thêm một số thành phố lớn bị “phong tỏa” để ngăn chận đợt đại dịch đang gây ra thêm nhiều trường hợp mới bị lây nhiễm, cụ thể là 97 người bị xét nghiệm dương tính ở Thiên Tân (Tianjin) và 84 người bị xét nghiệm dương tính ở ở An Dương (Anyang). Ngoài ra còn có 3 trường hợp lây nhiễm ở Vũ Châu (Yuzhou) và 1 trường hợp đơn lẻ ở thị trấn Vô Tích (Wuxi) tỉnh Giang Tô (Jiangsu, cách Thượng Hải 75 miles tức 120 cây số).

Thiên Tân là thành phố lớn thứ tư của Hoa Lục (sau Thượng Hải, Bắc Kinh, Quảng Châu), cách Bắc Kinh 62 miles tức 100 cây số, với dân số 14 triệu người. An Dương là thành phố phía bắc tỉnh Hà Nam (Henan) với dân số 5 triệu rưởi người. Vũ Châu cũng là một thành phố thuộc tỉnh Hà Nam với dân số 1.17 triệu người.

Theo bản tin Tân Hoa Xã, chính quyền địa phương đã ra lệnh cấm toàn thể cư dân của An Dương và Vũ Châu không được ra khỏi nhà để chờ xét nghiệm Covid-19. Chương trình xét nghiệm tập thể cũng đươc khởi động cho toàn thể cư dân Thiên Tân, và một trong các quận của thành phố này với dân số 800,000 người đã ra lệnh đóng cửa tất cả phòng thể dục, tiệm ăn, quán rượu.

Sáu tuần trước đây, khi 175 trường hợp lây nhiễm Covid-19 đầu tiên được ghi nhận ở thành phố Tây An (Xian) là thủ phủ tỉnh Thiểm Tây (Shaanxi), chính quyền đã quyết định “đóng cửa toàn bộ” thành phố, ra lệnh xét nghiệm tập thể, và cấm 13 triệu cư dân của Tây An không được ra khỏi nhà, kể cả đi chợ mua thịt cá rau cỏ.

OMICRON SẼ GIẢM XUỐNG TRONG VÀI TUẦN NỮA?

Giữa bối cảnh Omicron đang đe dọa cả thế giới, hãng thông tấn AP gửi đến mọi người “ánh sáng cuối đường hầm” qua bản tin hôm Thứ Hai 10 tháng 1 trích dẫn lời một khoa học gia nói rằng đợt bùng phát của virus biến thể này có thể đã lên tới mức cao nhất ở nước Anh và sắp lên tới mức cao nhất ở nước Mỹ, và lúc đó con số những trường hợp lây nhiễm sẽ giảm rất nhanh – cũng giống như ở Cộng Hòa Nam Phi, Omicron (tức biến thể của coronavirus với mã số B.1.1.529) bắt đầu lan tràn dữ dội từ ngày 24 tháng 11-2021 rồi giảm hẳn xuống chỉ sau một tháng rưỡi.

Theo lời giáo sư Ali Mokdad của Đại Học Washington ở Seattle: “Đợt bùng phát này sẽ giảm với tốc độ mau lẹ cũng như lúc tăng lên”, và “từ nay đến 19 tháng 1 số trường hợp mới lây nhiễm ở Mỹ sẽ lên mức tới cao nhất là 1.2 triệu người mỗi ngày, rồi sau đó sẽ giảm mạnh, đơn giản là vì những ai có thể bị lây nhiễm đều đã bị lây nhiễm”.

Giáo sư Mokdad dẫn chứng là ở Anh Quốc, số trường hợp mới lây nhiễm sau khi vọt lên hơn 200,000 người mỗi ngày vào tuần đầu tháng 1, đã giảm xuống còn khoảng 140,000 người trong tuần vừa qua.

Tuy nhiên một số chuyên gia y tế cảnh giác rằng mức tăng và giảm các trường hợp mới lây nhiễm Covid-19 không phải đều giống nhau ở bất cứ nơi nào trên thế giới, nên không ai có thể đoán chắc giai đoạn kế tiếp của đại dịch sẽ ra sao. Và cho dù số trường hợp lây nhiễm bắt đầu giảm thì các bệnh nhân và các bệnh viện cũng vẫn phải chịu đựng khó khăn thêm vài tuần lễ hoặc vài tháng nữa.

Ngoài ra, giữa Anh Quốc và Cộng Hòa Nam Phi có một số điểm khác biệt. Trước hết là dân số Anh già hơn và có khuynh hướng ở trong nhà nhiều hơn vào mùa Đông, do đó đợt bùng phát dịch này có thể sẽ kéo dài hơn ở Anh (và những quốc gia tương tự). Mặt khác, vì chính quyền Anh quyết định áp dụng tối thiểu những biện pháp hạn chế, nên biến thể Omicron có thể lây lan khắp nước Anh nhanh hơn ở các nước Tây Âu như Pháp, Tây Ban Nha, Ý, là những nơi siết chặt sinh hoạt để ngăn chống đại dịch.

Bác sĩ Lauren Ancel Meyers, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Mô Hình Covid-19 của Đại Học Texas là nơi dự đoán số trường hợp mới lây nhiễm ở Mỹ sẽ lên cao nhất trong tuần này, đưa ra lời cảnh giác: “Trong lúc chúng ta chứng kiến chiều hướng sụt giảm, sẽ vẫn có nhiều người bị lây nhiễm”.

Bác sĩ Paul Hunter, giáo sư y khoa tại Đại Học East Anglia, nhận định: “Rõ ràng là số trường hợp mới lây nhiễm ở nước Anh đang giảm, nhưng tôi muốn nhìn thấy giảm thêm nữa thì mới biết được là những gì xảy ra ở Nam Phi có xảy ra ở Anh hay không”. Ông nói thêm: “Tình hình sẽ còn có lúc lên lúc xuống, nhưng tôi hy vọng là đến lễ Phục Sinh chúng ta sẽ qua khỏi đợt đại dịch này”.

Bác sĩ David Heymann, từng đứng đầu cơ quan nghiên cứu bệnh truyền nhiễm của Tổ Chức Y Tế Thế Giới, cũng nói rằng Anh Quốc “rất gần với trường hợp một quốc gia sắp ra khỏi đại dịch”, hiểu theo nghĩa Covid-19 sẽ dần dà tiến đến giai đoạn trở thành một dịch bệnh giống như bệnh cúm hàng năm.

TỶ LỆ THẤT NGHIỆP Ở MỸ GIẢM XUỐNG 3.9%

Hôm Thứ Sáu 7 tháng 1 vừa qua các hãng thông tấn và cơ quan truyền thông đều ghi nhận bản phúc trình của Bộ Lao Động Hoa Kỳ cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trên toàn quốc vào cuối năm 2021 đã giảm xuống 3.9%, mức thấp nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát, chứng tỏ càng ngày càng thêm nhiều người có công ăn việc làm.

Tính chung cả năm 2021, thị trường lao động đã bổ sung được 6.4 triệu công việc làm – trung bình 537,000 mỗi tháng – để bù đắp lại sự tổn thất do dịch bệnh tràn lan khiến hàng loạt hãng xưởng phải đóng cửa. Tưởng cần nói rõ, chỉ vì đại dịch Covid, nước Mỹ đã bị mất tới 22.4 triệu công việc làm, và cho tới nay tuy đã phục hồi 18.8 triệu nhưng nếu so với giai đoạn trước đại dịch thì vẫn còn thiếu hụt 3.6 triệu.

Theo phúc trình của Bộ Lao Động, số công việc làm mới được tạo ra trong tháng 12 chỉ đạt tới 199,000, tức chưa bằng phân nửa mức ước đoán, chứng tỏ các hãng xưởng và cơ sở thương mại vẫn tiếp tục gặp khó khăn khi thuê mướn công nhân. Lý do chính là vì nhiều người chưa cảm thấy yên tâm để đi làm trở lại giữa bối cảnh virus biến thể Delta và Omicron đang gây lây nhiễm khắp nơi, đồng thời nhiều phụ nữ vẫn phải ở nhà trông nom con cái vì các trường học chưa hoạt động 100% để tất cả học sinh trở lại lớp học.

Do vậy, mức tham gia vào thị trường lao động của người dân Mỹ hiện chỉ đạt tới 61.9%, một tỷ lệ kém xa mức cao nhất hồi đầu thập niên 2000 là 67.3%.

Đi vào chi tiết, bản phân tích thị trường lao động tháng 12 năm 2021 cho thấy: 43,000 công việc làm mới là trong lãnh vực dịch vụ và chuyên môn, 26,000 trong kỹ nghệ sản xuất, 22,000 trong ngành xây cất, 19,000 trong ngành chuyển vận, lưu kho, và cao nhất là 53,000 trong lãnh vực du lịch, giải trí và khách sạn (bao gồm tiệm ăn, quán rượu). Con số 53,000 công việc làm mới này không nghĩa lý gì so với hàng triệu công việc làm bị mất do đại dịch tràn lan khiến mọi hoạt động của các ngành du lịch, giải trí và khách sạn hầu như bị tê liệt suốt hai năm trời.

Mặc dù vậy, tỷ lệ thất nghiệp xuống thấp là một dấu hiệu tốt, cộng với mức lương trung bình của tháng 12-2021 tăng 4.7% so với cùng kỳ năm trước (trên mức $15 dollars/giờ, theo Văn Phòng Thống Kê Bộ Lao Động). Bên cạnh đó, mức mua sắm của người tiêu thụ không bị sút giảm, nhờ đó tỷ lệ phát triển kinh tế ba tháng cuối năm 2021 sẽ đạt tới 6.5% – theo ước tính của Conference Board (www.conference-board.org) – giúp mọi người có thêm hy vọng vào nền kinh tế Mỹ trên đà phục hồi.

Tuy nhiên nhiều chuyên gia kinh tế không hoàn toàn lạc quan, mà vẫn tỏ thái độ dè dặt. Họ cho rằng bản phúc trình của Bộ Lao Động không đi sát thực tế, vì dựa trên những dữ liệu được thu thập trước khi virus biến thể Omicron lan tràn khắp 43 tiểu bang vào thời điểm gần Lễ Giáng Sinh 2021, chiếm tới 73% tổng số các trường hợp lây nhiễm Covid-19.

Do mối đe dọa của Omicron, một số chuyên gia báo động rằng mức độ tăng trưởng của thị trường lao động có thể sẽ chậm lại trong tháng 1 và tháng 2 năm 2022. Kinh tế gia Michael Pearce của Capital Economics lo ngại là ngay từ trung tuần tháng 1 đã có hàng trăm công nhân phải cách ly vì bị xét nghiệm dương tính với chủng loại virus biến thể này. Kinh tế gia Lydia Boussour của Oxford Economics cũng nhận định “làn sóng lây nhiễm Omicron sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến thị trường lao động đầu năm 2022”.

Mặt khác, việc hàng loạt công ty lớn (như Amazon, Costco, T-Mobile, Target) tăng mức lương tối thiểu để thu hút nhân viên tuy có giúp cho thị trường lao động thêm công ăn việc làm nhưng lại là một yếu tố gây lạm phát, bởi vì trước sau các công ty đó cũng sẽ nâng giá thành sản phẩm của họ để bù đắp cho số tiền lương phải trả thêm.

Hiện nay nói chung giá cả mọi mặt hàng đã gia tăng 6.8%, và đây là mức cao nhất kể từ 39 năm qua. Theo kết quả thăm dò ngày 2 tháng 12-2021 của Viện Gallup thì 71% các gia đình có lợi tức thấp, 47% các gia đình trung lưu và 29% các gia đình có lợi tức cao đều cho biết họ phải vất vả đối phó với giá sinh hoạt đắt đỏ.

Áp lực lạm phát sẽ khiến Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang (Federal Reserve) phải quyết định tăng lãi suất (hiện đang ở mức thấp gần 0%) và có thể sẽ tăng ít nhất ba lần trong năm 2022 theo dự đoán của giới kinh tế gia. Tuy việc tăng lãi suất chưa xảy ra nhưng ngay từ tuần này giới đầu tư đã bắt đầu tỏ thái độ lo lắng, khiến thị trường chứng khoán xuống dốc – chỉ số Dow Jones giảm 1.1%, S&P 500 giảm 1.9%. Nasdaq giảm 3.3%.

Trở lại với bản phúc trình vừa được công bố ngày 7 tháng 1, bên cạnh dấu hiệu đáng mừng là tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 3.9% – gần bằng mức thấp kỷ lục 3.5% hồi tháng 2 năm 2020 trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát – tưởng cần ghi nhận thêm một vài con số do bà Janelle Jones (kinh tế gia trưởng của Bộ Lao Động) cung cấp, để nhắc nhở mọi người về những khía cạnh phức tạp của thị trường lao động:

– Vì đại dịch Covid-19, chỉ trong tháng 3 và tháng 4 năm 2020 nước Mỹ đã mất đi tới 22.4 triệu công việc làm, và cho tới nay đã phục hồi được 18.8 triệu, tức 84%, sớm hơn sự ước đoán của nhiều kinh tế gia.

– Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp chỉ còn 3.9%, nhưng nếu phân tích từng thành phần dân chúng thì tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ da đen cao gấp đôi tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ da trắng. Tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ da đen – nhất là phụ nữ da đen – từ 6.5% đã tăng lên 7.1%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ da trắng từ 3.7% giảm xuống 3.2%. Đó là một vấn nạn mà chính phủ cần phải thừa nhận và tìm phương cách giải quyết.

– Số công việc làm mới tăng nhiều trong lãnh vực kinh tế tư nhân, nhưng tăng rất ít trong lãnh vực công. Hồi năm 2020 đại dịch làm cho 1.5 nhân viên chính phủ bị thất nghiệp, đến nay mới chỉ phục hồi được 39%.

– Lãnh vực du lịch, giải trí và khách sạn (bao gồm tiệm ăn, quán rượu) có thêm được 53,000 công việc làm mới, nhưng trên thực tế vẫn còn 1.2 triệu người bị mất việc do đại dịch. Chính phủ cần khuyến khích dân chúng đẩy mạnh hơn nữa chương trình chích ngừa và tuân thủ các biện pháp phòng chống Covid nếu muốn cải thiện tình hình lao động trong lãnh vực này.

Trả lời phỏng vấn của báo chí, Bộ Trưởng Lao Động Marty Walsh xác nhận rằng tỷ lệ thất nghiệp tuy có giảm xuống nhưng chưa thể gọi là dấu hiệu lạc quan, vì rõ ràng là còn rất nhiều người, với nhiều lý do, chưa trở lại thị trường lao động.

Trong khi đó kinh tế gia Nick Bunker, giám đốc cơ quan tìm việc làm Indeed, nhận định: “Năm 2022 mở đầu với nhiều gian nan thử thách, và chúng ta hy vọng rằng tác hại của làn sóng lây nhiễm dịch bệnh sẽ ở mức độ hạn chế, nhưng điều chắc chắn là thị trường lao động chỉ có thể thật sự phục hồi sau khi đại dịch chấm dứt”.

Share this post