Thế Vận Hội Mùa Đông Ở Bắc Kinh Đang Bị Vận Động Tẩy Chay (Bản Tin Tổng Hợp – 25/11/2021)

Thế Vận Hội Mùa Đông Ở Bắc Kinh Đang Bị Vận Động Tẩy Chay  (Bản Tin Tổng Hợp – 25/11/2021)

* Phố Nhỏ Online tổng hợp từ các nguồn: AP, Reuters, AFP, RFI, Politico, The Guardian

Tháng 7 năm 2015, Ủy Ban Thế Vận Quốc Tế (IOC) bỏ phiếu chọn Bắc Kinh là thành phố chủ nhà cho Thế Vận Hội Mùa Đông lần thứ 24 (XXIV Winter Olympics) vào năm 2022.

Trung Cộng xem đây là một vinh hạnh và đẩy mạnh kế hoạch tổ chức với ngân khoản lên tới gần $4 tỷ dollars để chuẩn bị đón tiếp 84 phái đoàn vận động viên từ khắp năm châu đến tham dự cuộc tranh tài thể thao quốc tế này. Thế nhưng tin tức cho thấy Thế Vận Hội đang bị nhiều quốc gia và tổ chức phi chính phủ vận động tẩy chay để phản đối chính sách đàn áp tự do ngôn luận và các vụ vi phạm nhân quyền trắng trợn.

Theo chương trình, Thế Vận Hội sẽ khai mạc tại Bắc Kinh vào ngày 4 tháng 2 và kết thúc vào ngày 20 tháng 2 năm 2022, với 109 cuộc tranh tài trong 7 bộ môn thể thao mùa Đông được nhiều người hâm mộ, như trượt tuyết, hockey, trượt băng nghệ thuật v.v… Tuy nhiên càng gần đến thời điểm khai mạc càng có thêm nhiều áp lực kêu gọi tẩy chay, chẳng những từ các chính trị gia mà ngay cả những ngôi sao lừng lẫy trong lãnh vực thể thao cũng lên tiếng đóng góp vào cuộc vận động tập thể này.

Riêng Ủy Ban Thế Vận Quốc Tế (International Olympic Committee – IOC) vẫn tiếp tục giữ thái độ trung lập qua lời phát biểu với Pháp Tấn Xã (AFP): “Chúng tôi đã lập lại nhiều lần rằng IOC chỉ chọn thành phố chủ nhà để tổ chức Olympics chứ không có trách nhiệm gì về chính phủ đó. Điều này không có nghĩa là chúng tôi đồng ý với chính sách hoặc vấn đề xã hội và nhân quyền trên đất nước họ, cũng không phải là chúng tôi tán thành các vụ vi phạm nhân quyền”.

Thật ra cuộc vận động tẩy chay Thế Vận Hội mùa Đông 2022 đã dấy lên từ năm 2020, cũng giống như hồi năm 2008 khi Bắc Kinh được chọn tổ chức Thế Vận Hội mùa Hè, nhưng lần này với tầm mức quyết liệt và rộng rãi hơn. Kể từ tháng 4 năm 2020 đến giữa năm 2021, rất nhiều chính khách – như các Thượng Nghị Sĩ Rick Scott, Mitt Romney, Tim Kaine và một số nhà lập pháp trong Quốc Hội Hoa Kỳ bao gồm Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi, Ngoại Trưởng Dominic Rabb của Anh, các Thượng Nghị Sĩ Jacqui Lambie, Rick Patrick của Úc, Dân Biểu Sjoerd Sjoerdsma của Hòa Lan, và 13 nhà lập pháp trong Quốc Hội Canada – lần lượt lên tiếng kêu gọi phải tỏ thái độ với Trung Cộng, ít nhất là dưới hình thức tẩy chay ngoại giao, để phản đối những vụ ngược đãi người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, đàn áp dân chúng Tây Tạng, cũng như thủ đoạn ban hành luật an ninh để bóp nghẹt tiếng nói đối lập ở Hồng Kông.

(Tẩy chay ngoại giao là hình thức nhẹ hơn tẩy chay toàn diện, nghĩa là tuy không cử đại diện chính phủ đến dự lễ khai mạc Thế Vận Hội nhưng vẫn để cho các vận động viên tham dự những bộ môn thi đấu thể thao).

Phản ứng của Trung Cộng là phủ nhận tất cả mọi cáo buộc vi phạm nhân quyền, đồng thời hăm dọa sẽ “trả đũa mạnh mẽ” các cuộc vận động tẩy chay dù dưới bất kỳ hình thức tẩy chay nào. Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Zhao Lijian (Triệu Lập Kiên) nói thẳng như vậy, giải thích rằng “Việc chính trị hóa sinh hoạt thể thao chỉ làm hại truyền thống Thế Vận Hội cũng như quyền lợi của các vận động viên, và sẽ không bao giờ được chấp nhận”.

Nhưng bất chấp sự hăm dọa của Trung Cộng, từ năm 2020 đến năm 2021 áp lực càng lúc càng đè nặng lên các nhà lãnh đạo Tây phương.

Tại London, hôm Thứ Năm tuần rồi, Dân Biểu kỳ cựu Tim Loughton cùng 4 đồng viện trong Nghị Viện Anh Quốc gửi thư yêu cầu Thủ Tướng Boris Johnson tẩy chay Thế Vận Hội Bắc Kinh, không gửi đại diện ngoại giao đến dự lễ khai mạc và cũng không đưa vận động viên qua tham dự các cuộc tranh tài thể thao.

Cùng ngày 18 tháng 11, tại Hoa Thịnh Đốn, Tổng Thống Joe Biden nói với báo chí rằng ông “đang cân nhắc” việc tẩy chay ngoại giao Thế Vận Hội Bắc Kinh. Một giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết thêm là chính phủ Mỹ sẽ thông báo với các quốc gia đồng minh nhưng để cho mỗi chính phủ tự lựa chọn quyết định.

Tại Brussels, Dân Biểu người Đức Engin Eroglu nói với các đồng viện trong Nghị Viện Âu Châu: “Trước các vụ vi phạm nhân quyền của Trung Quốc, Liên Hiệp Âu Châu (EU) cần phải từ bỏ thái độ im lặng, hãy chứng tỏ tư cách lãnh đạo qua việc kêu gọi các nước thành viên không đến Bắc Kinh tham dự Thế Vận Hội mùa Đông vào đầu năm 2022”.

VỤ RẮC RỐI VỀ NGÔI SAO QUẦN VỢT PENG SHUAI

Theo các hãng thông tấn và cơ quan truyền thông, một trong những nguyên nhân khiến cuộc vận động tẩy chay Thế Vận Hội Bắc Kinh bùng phát mạnh mẽ là vì giới thể thao xôn xao trước việc ngôi sao tennis Peng Shuai “mất tích” suốt ba tuần lễ gần đây, sau khi cô gửi tin nhắn trên mạng xã hội tố cáo một nhân vật lãnh đạo nhà cầm quyền Trung Cộng ép buộc cô phải quan hệ tình dục với ông ta.

Peng Shuai (Bành Súy), 35 tuổi, được Hiệp Hội Quần Vợt Nữ (Women’s Tennis Association – WTA) xếp hạng 14 về đơn nữ trên toàn thế giới, và là tay vợt duy nhất người Trung Hoa được WTA xếp hạng nhất về đôi nữ, sau khi cô cùng tay vợt Hsieh Su-wei (Tạ Thục Vi) của Đài Loan liên tiếp đoạt vô địch đôi nữ trong hai giải quần vợt quốc tế Wimbledon 2013 và French Open 2014. Cho tới nay, ngoài thành tích thắng 2 giải đơn nữ và 22 giải đôi nữ, Peng Shuai còn gây chấn động tại các trận tranh tài đơn nữ khi cô thắng những tay vợt vô địch như Elene Dementieva, Kim Clijster, Martina Hingis, Venus Williams.

Ngày 2 tháng 11, Peng Shuai gửi tin nhắn trên tài khoản mạng xã hội Weibo (Vi Bác) nói rằng cựu Thủ Tướng Zhang Gaoli (Trương Cao Lệ, một trong 7 chính trị gia uy quyền nhất ở Hoa Lục từ 2013 đến 2018) đã cưỡng ép cô phải quan hệ tình dục và làm người tình của ông ta. Chưa đầy 30 phút sau khi đưa lên Weibo, tin nhắn này đã bị xóa mất.

Nhưng ngay tức khắc “WhereIsPengShuai” (Bành Súy ở đâu) trở thành một hashtag được phổ biến rộng rãi trên các mạng xã hội Twitter, Facebook, Instagram, thu hút sự chú ý của hàng chục triệu người. Vì Peng Shuai không hề xuất hiện trở lại sau ngày 2 tháng 11, một số ngôi sao tennis nam và nữ lừng danh thế giới như Naomi Osaka, Serena Williams, Novak Djokovic, Roger Federer, Rafael Nadal, Martina Navratilova đã gửi tin nhắn bày tỏ mối quan tâm và kêu gọi mọi người cùng lên tiếng để bảo vệ cho sự an toàn của cô.

Ngày 18 tháng 11, chủ tịch hội đồng quản trị Steve Simon tuyên bố rằng Hiệp Hội Quần Vợt Nữ (WTA) sẵn sàng hủy bỏ các trận thi đấu được tổ chức ở Trung Hoa Lục Địa nếu không tìm thấy tung tích Peng Shuai và nếu lời cáo buộc của cô không được điều tra thích đáng. Ông Simon khẳng định Hiệp Hội WTA “sẽ chấp nhập mọi hệ quả liên quan đến một quyết định như vậy”. Bản tin Pháp Tấn Xã ghi nhận Trung Cộng là một trong những đối tác quan trọng của WTA trước khi xảy ra đại dịch Covid-19.

Vụ rắc rối càng nổ lớn vào ngày Thứ Sáu 19 tháng 11, khi cả Liên Hiệp Quốc lẫn Bộ Ngoại Giao của Mỹ và Pháp gần như cùng lúc lên tiếng đòi hỏi nhà cầm quyền Trung Cộng đưa ra bằng chứng xác thực về sự an toàn của ngôi sao tennis đang biệt vô âm tín. Phát ngôn viên Liz Throssell của Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh “bằng chứng về nơi Peng Shuai đang sống và tình trạng sức khỏe của cô là điều rất quan trọng đối với chúng tôi”, trong khi tùy viên báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki nói rằng chính phủ Mỹ“rất quan ngại” về số phận của cô. Tại Paris, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao và Bộ Trưởng Thể Thao Roxana Maracineanu bày tỏ sự “quan ngại về việc thiếu tin tức liên quan đến tình trạng Peng Shuai”, nói thêm “nước Pháp rất chú tâm đến việc tôn trọng nhân quyền và đang cùng với các tổ chức quần vợt có thẩm quyền theo rất sát dõi hồ sơ này.

Cũng trong ngày 19 tháng 11, Shen Shiwei (nhân viên đài truyền hình CGTN tức China Global Television Network, mà mạng xã hội Twitter cho là một “cơ quan truyền thông trực thuộc nhà nước Trung Cộng”) gửi tin nhắn nói rằng “bạn hữu của Peng Shuai chia xẻ ba tấm ảnh mới nhất từ tài khoản WeChat của cô” – chụp tại chỗ và trên màn hình, nhưng không ghi ngày giờ – kèm theo lời chúc “Cuối tuần vui vẻ”.

Một ngày sau đó, Hồ Tích Tiến, tổng biên tập Hoàn Cầu Thời Báo (Global Times, cơ quan ngoại vi của đảng Cộng Sản Trung Hoa) gửi tin nhắn trên Twitter khẳng định “Peng Shuai đang tự do ở nhà riêng của cô và không muốn bị quấy rầy”, nói thêm “cô sẽ sớm xuất hiện và tham gia sinh hoạt trước công chúng”.

Việc công bố ba tấm ảnh có lẽ để nhằm xoa dịu dư luận quốc tế, nhưng mặt khác cũng xác nhận mối quan ngại rằng Peng Shuai “biến mất” là vì cô bị “giam lỏng” để khuất phục, trước khi cho xuất hiện trở lại. Đây là thủ đoạn mà đảng Cộng Sản thường xuyên sử dụng đối với tất cả những người danh tiếng ở Trung Hoa Lục Địa nhưng bị coi là có thái độ chống phá nhà nước.

Chủ tịch Steve Simon nói rằng Hiệp Hội Quần Vợt Nữ WTA đặt câu hỏi về sự khả tín của CGTN khi đài truyền hình này loan tin Peng Shuai “đã phổ biến bản lên tiếng rút lại lời cáo buộc đối với cựu Thủ Tướng Zhang Gaoli”. Ông Simon nói thêm “chúng tôi vẫn lo lắng cho sức khỏe và sự an toàn của cô”, và “e rằng vụ cáo buộc của cô đang bị nhận chìm xuồng”, do đó “quan hệ giữa Hiệp Hội WTA với Trung Quốc chưa biết rồi đây sẽ ra sao”.

Hôm Chủ Nhật 21 tháng 11, ủy ban tổ chức giải quần vợt China Open đưa lên mạng xã hội Weibo hình ảnh mới nhất của Peng Shuai, nhưng tuyệt nhiên không đề cập đến việc cô “mất tích” mấy tuần lễ vừa qua, cũng như lời cáo buộc của cô trước đó. Điều này cho thấy tin tức liên quan đến cả hai sự kiện này đều bị ém nhẹm tại Trung Hoa Lục Địa, bởi vì dân chúng chỉ có thể lên mạng xã hội Weibo chứ không thể nào truy cập được Twitter hoặc Facebook.

Hình ảnh được phổ biến cho thấy nữ danh thủ Peng Shuai đứng trong sân quần vợt, vẫy tay và ký tên trên những trái banh lớn làm quà kỷ niệm cho các trẻ em.

Cùng ngày Chủ Nhật, Ủy Ban Thế Vận Quốc Tế (IOC) loan tin chủ tịch Thomas Bach và một số giới chức đã nói chuyện qua video với Peng Shuai trong 30 phút, tuy nhiên IOC không phổ biến video, chỉ ra thông cáo kèm theo một tấm ảnh, cho biết “Peng Shuai nói rằng cô vẫn khỏe mạnh và cảm ơn mọi người đã quan tâm”, đồng thời “xin mọi người tôn trọng sự riêng tư của cô trong lúc này”.

Bản thông cáo báo chí ngắn gọn chẳng những không trấn an dư luận mà còn làm tăng thêm nghi vấn về tình trạng của nữ danh thủ Peng Shuai, và khiến Ủy Ban IOC bị chỉ trích nặng nề là cố tình tiếp tay cho chính quyền Bắc Kinh khỏa lấp vấn đề, thay vì dùng uy tín của Ủy Ban để tạo một diễn đàn quốc tế giúp cô có cơ hội lên tiếng trình bày sự thật.

Phát ngôn viên Yaqiu Wang của tổ chức bảo vệ nhân quyền Human Rights Watch gửi tin nhắn nói rằng IOC “đang đóng vai trò tích cực trong guồng máy tuyên truyền và đàn áp của Trung Cộng”. Trong khi đó, Hiệp Hội Quần Vợt Nữ (WTA) tiếp tục đòi hỏi mở “một cuộc điều tra sâu rộng, công bằng, trong sáng, và không bị kiểm duyệt” để làm sáng tỏ lời cáo buộc của Peng Shuai.

Như vậy hai câu hỏi còn lại là liệu nhà cầm quyền Trung Cộng đã thực sự giải quyết được vụ rắc rối về Peng Shuai hay chưa, và họ sẽ áp dụng những biện pháp kinh tế hoặc ngoại giao nào để đối phó với cuộc vận động tẩy chay Thế Vận Hội nùa Đông tại Bắc Kinh. Câu trả lời sẽ càng lúc càng rõ rệt trong những tuần lễ sắp tới.

Share this post